tag:blogger.com,1999:blog-55925612011-04-22T04:57:29.025+02:00مهرزهeverythingmerzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comBlogger181100tag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1073862427973303572004-01-12T00:07:00.000+01:002004-01-12T00:08:25.530+01:00ماڵ گواستنهوه له دهربیجهوه بۆ بهر پهنجهره!
<br /> لهمهو بهدوا، دهربیجهكهم دادهخهم چون دهچمه بهرپهنجهرهی دیمانه. به هیوای ئهوه له پهنجهرهی دیمانه ڕا بتوانم میوانداریتان بكهم.
<br />بهر له ههموو شتێك سوپاسی ئهو دوو بهرێزانه، گوڵهگهنم و تهوار دهكهم كه ئهم دهربیجهیان بۆ كردمهوه و دوایی سپاسی تهواو ئهو میوانانه دهكهم كه به دهربیجهكهدا سهردانیان كردووم.
<br />به سوپاسێكی یهكجار زۆرهوه مهرزه
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-107386242797330357?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1072547170207865972003-12-27T18:46:00.000+01:002003-12-27T18:48:10.576+01:00رێگا چارهسهری سێ ـ دهوڵهت(وڵات)
<br />
<br />وهرگێڕانی: قاسم رهیانی
<br />
<br />ستراتێژی نوێی پرێزیدێنت بوش له ئاست سپاردنی به پهلهی دهسهڵات به ئێراقییهكان و، گۆڕانگارییهكانی رهخنه ههڵگری ئهو، ههڵهیهكی بنچینهیی بهدواوه: ههموو ههوڵهكانی ئهمریكا له پێناو ئێراقێكی یهكگرتوو دایه كه به شێوهیهكی دهستكرد و چارهنووسساز، سێ ئێتنكی جیاواز و سێ كۆمهڵگای لێكههڵبڕاو درووست بكا. ئهوه له رابوردوودا دهكرا به ئهنجام بگا بهڵام تهنیا به زهبری دهكار هێنانی ستهم و هێزی سهركوتكهر.
<br />پرێزیدێنت بوش دهخوازی له رێگای بهڕێوهبردنی ههڵبژاردنێكی دێموكراتیك، ئێراق یهكگرتوو راگرێ. بهڵام به پێچهوانه، به دووپات كردنهوهی ئهو زهمانهت كردنهی رۆژانهی خۆی ،داوێن به دهنگۆكهی تێكدهرانهی كشانهوهی ئهمریكا له ئێڕاق دهدا. له ههمان حاڵدا سهناتۆڕه به نفوزهكانی ئهمریكا، داوای هێزێكی باشتر و زۆرتریان بۆ بهرگری سهرههڵدان كردوه. ههتا ئێستا نه كۆشكی سپی و نه كۆنگهره توانیویانه بڕیاری ناردنی هێزێكی پتری دیكه بدهن.
<br />دوامینی ئهوهش كێشه له ئارا دایه، زیاتر له دهرهوهی دهوڵهتی وڵاته یهكگرتوهكانی ئامریكا مهسهلهی به نێونهتهوهیی كردنی داگیركردنی ئێراق هاتۆته پێشێ، ههڵبهت لهوانهیه كاتی ئهوه تازه بهسهرچووبێ. ههروهها راچهڵهكانی رێكخراوی نهتهوه یهكگرتوهكان له خهونی ناخۆشی پهرپرسایهتیش، بهسهرچووه.
<br />تهنیا ستراتژییهكی شیاوی مانهوه بێ، ئهوهش رهنگه راستكردنهوهی ههڵهی مێژوویی بێ و، ههڵگرتنی ههنگاو بهرهو رێگای چارهسهریهكی سێ ـدهولهت ی: كوردهكان له باكوور، سوونییهكان له ناوهند و شیعهكان له باشووره.
<br />تهقریبهن ئهوه دهستبهجێ دهرفهت نهسیبی ئهمریكا دهكا كه پاره و هێزهكانی لهو شوێنه دهكار بێنێ كه لهوهێندهرێ پتر كاری به پێز ئهنجام دهدهن، واتا لهگهڵ كوردهكان و شیعهكان. ئهمریكا دهتوانێ زۆربهی هێزهكانی خۆی له دهست ئهوهی پێی دهكوترێ سێ گۆشهی سوونی، باكوور ورۆژئاوای بهغدا، رزگار بكا. ئهوه به شێوهیهكی سهرهكی هێزهكانی ئهمریكا له چنگ شهڕێكی به خهرج كه لێشی سهركهوتوو نایهنه دهر، رزگار دهكا. كاربهدهستانی ئهمریكی دوایه دهبێ چاوهڕوانی سوونییهكانی دهسهڵاتخواز و به گێرهو كێشه بن، بێ نهوت یان داهاتی نهوت، كه یان ئهههوهن و نهرمیان بكهنهوه یان ئاكامهكان قوربانی كهن.
<br />ئهو رێگا چارهسهرییه سێ ـ وڵاته به ماوهی دهیان ساڵه له واشینگتۆن ههر بیریشی لێ نهكراوهتهوه. پاش شۆڕشی ئێران له ساڵی 1979دا، ئێراقێكی یهكگرتوو بۆ دژایهتی كردنی ئێرانێكی دژ به ئهمریكا پێویست بوو. ههتا شهڕی كهنداو له ساڵی 1991، ئێراقێكی یهكگرتوو وا داندرابوو بهری هاوسێكانی وهك توركیا، سوریا وئێران دهگرێ كه لهت و پهت نهبن و، شهڕێكی بهرفراوانتر ههڵایسێنن.
<br />بهڵام زهمان گۆڕدراوه. كوردهكان لهمێژه خاوهن ئۆتۆنومین و، ئانكارا لهگهڵ ئهوهدا ههڵی كردوه. ههتا ئهو جیگایهی كوردهكان له توركیا یان ئێران به پهله بهرهو سهربهخۆیی یان شۆڕش نهچن، هاوسێكانیان ئۆتۆنۆمی ئهوان دهسهلمێنن. ئهوه راسته كه ههریمێكی دهوڵهتی خودگهردانی شیعه ببێته دهوڵهتێكی تێوكڕاتیك یان بكهوێته باوهشی ئێرانێ.
<br />نموونهیهكی هیوادار كهرهوه له ئاست ستراتژی سێ ـ وڵاته ههیه. ئهویش وڵاتی یوگوسلاویای پاش شهڕی دنیاگری دووه له ساڵی 1946. ماڕشاڵ تیتۆ، گرووپهكانی ئێتنیكی زۆر لێك جیاوازی له یوگوسلاوییهكی یهكگرتوودا كۆكردهوه. وهك كهسێكی كروات، ئهو له بێلگڕادهوه وڵاتی بهڕێوه برد، ئهویش له نێو پڕانیی سهربهكاندا كه له ئاست مێژووییشهوه ههر دهسهڵاتدار بوون. به هۆی سیاسهتی ژیرانه و كهسایهتی خۆی، تیتو له هێمنی دا ئاشتی پاراست.
<br />كاتێك له ساڵی 1980دا تیتۆ مرد، زۆرێك له بهشهكانی یوگوسلاویا به پهله سهربهخۆیی خۆیان راگهیاند. سهربهكان به هۆی هێزه تهیارهكهی ئهڕتهش و به گوێرهی یاسا ونهریته نارهواكانی به توندی دژی موسوڵمانهكانی بۆسنی و كرواتهكان راست بۆوه.
<br />ئوڕووپاییهكان و ئهمریكاییهكان ناڕهزایهتی خۆیان دهربڕی بهڵام، به شێوهیهكی گێژانه و له لێبووردن نههاتوو، له سهرهتادا شتێكی كهمیان بۆ بهرگری له دڵڕهقییهكان كرد. وێدهچێ ئهوان ئیشاڕهتیان به موسوڵمانهكانی بۆسنی و كرواتهكان دابێ كه به گژیاندا بچنهوه و، سهربهكان جودابونهوهیان سهلماند. پاشانیش كه كۆسۆڤۆ ئاڵبانهكانی دانیشتووی ههریمی سهرب به دژی ئهربابانی زاڵمیان راپهڕین، ئهمریكا وئۆڕووپا سهر له نوێ كهوتنهوه دهستتێوهردانی مهسهلهكه. ئاكامهكهی بۆ كۆسۆڤۆكان نه ئۆتۆنۆمی بوو و نهك سهربهخۆیی.
<br />ئهزموونهكه ئاشكرایه: به لێشاو رهوانه كردنی هێزی چهكدار باشترین دهرفهتی هێنا ئاراوه بۆ راگرتنی یوگوسڵاوی و، له كۆتاییشدا رووخا.
<br />پێشنیانی شیعه وسوونی و كوردهكانی ئیمڕۆ، پێش مێژووی نوێ، له ناوچهی نێوان دوو چۆماندا بوون. شیعهكان لهوێ، به پێچهوانهی شیعهكانی دیكهی وڵاتانی عهڕهبی، پڕانی دانیشتوان پێكدێنن. سونییهكانیش بهرهو پان عهڕهبیسم رۆیشتوون، كورده نا عهڕهبهكان به زمانی خۆیان دهدوێن و، ههروهها به ناسیۆنالیزمی خۆیان پهروهرده كراون. عوسمانییهكان دهسهڵاتدارییهتیان به سهر ههموو ئهو خهڵكهدا دهكرد كه لهو وڵاتهدا جودا لێك دهژیان. له ساڵی 1921دا، وینیستۆن چهرچیل، له پێناوی نهوتدا ئهو سێ لایهنهی له ژێر پاشایهتییهكی كه دهستكردی ئهڕتهشی بڕیتانیا بوو، لێك گرێدا. حیزبی بهعس له 1960كاندا دهسهڵاتی بهدهستهوه گرت كه سهدام حوسێن له ساڵی 1979دا خستیه ژێر دهستی خۆی و له رێگای تێڕۆروه و به یارمهتی ئهمریكا یهكێتیهكهی پاراست.
<br />ئیمڕۆ، سونییهكان سهبارهت به كورد یان شیعهكان له ئێڕاقێكی یهكگرتوو مهودایهكی زۆر دوورترن. ناوهندی ئێڕاق به رادهیهكی مهزن بێ نهوته و، بێ داهاتی نهوتیش سونییهكان به زوویی دهكاته خزمێكی ههژار.
<br /> شیعهكان وێدهچێ ئێڕاقێكی یهكگرتوویان به دڵ بێ به مهرجێك ئهوان دهسهڵاتیان بهدهستهوه بێ، كه ئهو كارهش دهتوانن، ئهگهر مستڕ بووش له سهر ئهو قهولانهی خۆی سهبارهت به ههڵبژاردن دهیدا بمێنێتهوه كه ئهویش ئاخۆ كهی بێته ئاراوه. بهڵام سونییهكان و كوردهكان لهوه به دووره دهسهڵاتی شیعهكان قهبووڵ بكهن، جا گرینگ ئهوه نییه چۆن دیمۆكراتیانه دێته ئاراوه. كوردهكان كهمترین مهیلیان به ههر چهشنه دهسهڵاتێكی هێزی ناوهندی ههیه كه ئهوهش ههرگیز بهش به حاڵی ئهوان باش نهبووه.
<br />ستراتێژی ههڵوهشاندنهوهی ئێڕاق بهرهو چارهسهرییهكی سێ ـدهوڵهتی لهو راستیانه سهرچاوه دهگرێ. روانگهی ئهساسی ئهویه كه كوردهكان و شیعهكان به هێز و، سونییهكانیش سست و لاواز بكردرێن، ئهوسا چاوهڕوان بین و ببینین ئایا له سهر ئۆتۆنۆمی بوهستێندرێ یان شێوهی وڵات رهچاو كرێ.
<br />یهكهم ههنگاو دهبێ ئهوه بێ كه له باكوور و باشوور ههریمی خودموختار پێكبهێندرێ، به كێشانی سنوورێكی ههرچی زۆرتر گونجاو و به درێژایی هێڵی ئێتنیكی. ئهو میلیارده دۆڵاڕانهی كه كۆنگره بۆ سازكردنهوهی وڵات بڕیاری له سهر داوه، بدرێ به شیعهكان و كوردهكان. به جێگهی ئهوهش ههڵبژاردنێكی دێموكراتیك له ههر دوو ههریمهكان بێته ئاراوه و، پارێزگاری له ژنان، كهمایهتییهكان و دهزگاكانی راگهیاندنی گشتی بكردرێ.
<br />دووهم و له ههمان كاتیشدا، هێزهكانی ئهمریكا له سێ گۆشهی سونیی بكێشرێنه دواوه و، له رێكخراوی نهتهوه یهكگرتووهكان داوا بكردرێ لهوێندهرێ دۆخی گوازتنهوه بهرهو ههرێمێكی خودموختار له ژێر چاوهدێری بگرێ. ئهوه لهوانهیه ماوهی شهش ههتا نۆ مانگان بخایهنێ، به بێ تهرخانكردنی هێز یان پاره، جا لهوانهیه سونییهكان تووشی گرفتاری بێن.
<br />بۆ وێنه، ئهوان دهتوانن كهمایهتییه سهرهكییهكان به تایبهت دانیشتوانی كورد و شیعه له بهغدا سزا بدهن و ئهوان ناچاربن ناوهند به جێ بهێڵن. ئهو كهمایهتیانه دهبێ مهودایان ههبێ كه خۆیان رێكبخن و رێككهون، یان بهرهو باكوور یان باشوور بڕۆن. ئهو مهسهله رهنگبێ رووداوێكی ئاڵۆز و پڕ له مهتهرسی بێ، بهڵام ئهمریكا بێ گومان دهبێ خهرجی ئهو راگواستنه بدا و رهوتهكه به هێزی چهكدار پارێزگاری بكا.
<br />سونییهكان لهوانهیه له ناوچه شیعه و كوردنشینهكان دهست به ساز كردنی ئاژاوه نانهوه بكهن. بۆ ئهوهی بهری ئهوه بگیرترێ، دهبێ ئهمریكا ههر له ئێستاوه زۆربهی هێزهكانی خۆی له سێ گۆشهی سونییدا بهرهو باكوور و باشوور بگوێزێتهوه و، لهوێش ئهگهر داوایان لێكرد دهتوانێ ئهڕتهشهكانیان یارمهتی بكا و مهشقیان بدا.
<br />سێههمین بهشی ستراتێژییهكه دهبێ له دهوری دیپلۆماسی بسووڕێ. ههموو لایهنهكان به خراپترین چهشن پێكتر بهدگومان دهبن ـ نهك به بێ هۆ. ههموو لایهك خوازیاری پێداویستی دابین كردنی ئاسایش دهبن. ئهگهریش ههر سێ دهوڵهتی خودموختار قهرار وابێ ببنه وڵات، ئهوه تهنیا دهبێ به رهزامهندی هاوسێیهكانیان بێ. سونییهكان دهتوانن خافڵگیر بن و جا ئینجا به درووستی بجووڵێنهوه. بهو جۆره ئیمكانی رهخسانی تهنیا یهك فدڕاسیونی ئاواڵا پهیدا دهبێ. یان لهوانهیه ههموویان ناچار بن به ژیان له نێو ئۆتۆنۆمییهكی ساكاردا رازی بن، ههر وهك تایوان به رێزهوه لهگهڵ چینێ دهیكا. ماوهی دهیان ساڵه ئهمریكا له نێو مێحڕابدا بۆ ئێڕاقێكێكی یهكگرتوو ههرچهند ناسرووشیش بووه، پاڕاوهتهوه. له روانگهی ئهمریكاوه، رێگادان به بوونی ئهو سێ كۆمهڵگایه له نێو ئهو وڵاته قهستییهیدا لانی كهم وهك ههریمی خودموختار، ههم دژوار و ههم مهترسیهێنهر بووه. بهڵام دۆخێكی ئاوا دهكرێ جێبهجێ كرێ، تهنانهت پێویستیشه، چونكوو ئهوه به ئێمه رێگا دهدا كه داهاتووی ئێڕاق له نێو رابوردووی حاشا لێكراو بهڵام سروشی خۆیدا ببینینهوه.
<br />
<br />سهرچاوه: رۆژنامهی "NEW YORK TIMES "، 25ی نۆڤێمبری 2003
<br />نووسینی: LESLIE H. GELB
<br /> <div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-107254717020786597?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1071481849962864322003-12-15T10:50:00.000+01:002003-12-15T10:51:39.653+01:0018 -12-1948 رۆژی مهرگی فایق بێكهس
<br />
<br />
<br />شهرته شهرتی پیاوهتی بێ گهر خودا دهستم بدا
<br /> دوشمنت پهت كهم وهكو سهگ، بیخهمه ژێر پێتهوه
<br />فایق كوڕی عهبدوڵا بهگی كوڕی كاكه حهمهیه، له ساڵی 1905 له ئاوایی سیتهك نزیك شاری سولهیمانیهوه هاتۆته دنیا. له تهمهنی سێ ساڵانا ئاوڵه دهرئهكا و سێ بهشی چاوی به ئاوڵه ئهڕوا.
<br />باوكی فایق تابوراغاسی دهبێ له ساڵی 1911 نێراوه بۆ خانهقی و لهوێوه بۆ بهغدا.
<br />پاش ساڵێك باوكی دهچته توركیا و ئیتر له باب دیدار ئاخر ئهبێ. ههر بهدوای دا برایهكی له خۆی گهورهتری ههبووه "حهمه سهعید" ی ناو بووه له رووباری دجله دا ئهخنكێ. دایكیشی له تاوانا سۆی ئهبێتهوه ئهمرێ. خاڵێكی له بهغدا دا بۆ مابوهوه له پاش سێ چوار مانگ ئهویش ئهمرێ. فاێق خۆیو برا بچكولهكهی _ تایهر_ به ههتیوی و دهربهردهر ئهمێننهوه. حهبهخان ژنه زابتێكی سولهیمانی دانیشتوی بهغدا چاوی لهسهریان دهبێ و توكه توكهیهكیشیان پێ ئهخوێنێ.
<br />تا ساڵی 1917 كهساسی و ههژارێكی زۆر ئهچێژن.
<br />له ساڵی 1918 حهبه خان دهیانباتهوه بۆ سولهیمانی لای حاجی امینی مامیان.
<br />له ساڵی 1923 لهسهر ئارهزووی مامی دهچته مهكتهبی عیلمیهی كهكوك، بهڵام بۆی رێی ناكهوێ لهوێ بێ.
<br />له ساڵی 1925- 1924 چوه بۆ بهغدا مهكتهبی دارلعلوم، لهبهر دهم بزێوی له ساڵێ زیاتر مهكتهب نهیگرته خۆی. له 1927_1926 گهررایهوه بۆ سولهیمانی و چوه پۆلی یهكهمی متهوهسته.
<br />له پاشا مامی لهبهر ئهوه فایق فێری عهرهق خواردنهوه بوبو دهری كرد! چوه لای مامه عارفی له حهفتهیه زیاتر ئهویش نهیگرته خۆی. به ناچار گواستێهوه ئهو قوتابخانهیه كه لێ ئهخوێند خهڵكیش یارمهتیان ئهدا بۆ خواردنكهی.
<br />له ئاخری ساڵی 1927دا هات شتومهك و جل و بهرگهكهی خۆی دهفرۆشت، دوكانێكی جگهرهچێتی بۆ نان پهیدا كردن له سولهیمانی دانا. دوای سێ چوار مانگ ئهمهش سهری نهگرت، دزداشهیهكی لهبهركرد و فێستێكی سوری له سهر ناو و سنوقێكی كرد به بهرۆكیا و جگهره و شقاته تێ خست و به ناو شارا دهستی كرد به فرۆشتنی،
<br />ئهمهش زۆری ناخایان، پهنای برده بهر دایهرهی ئهشغاڵ و ئیشیان دایه سێ چوار مانگێك لهوێ رادهبێرێ.
<br />ساڵی 1928 دهبێته ماموستای زانستی.
<br />له ساڵی 1929 ئاگادار دهبێ بابی له مهرعهش مردووه.
<br />له ساڵی 1930 بهههر كۆله مهرگیهك كه ئهبێ ئهچێ بۆ بهغدا و لهوێوه بۆ حهڵهب و توركیا بهو نیازه شتێكی له میراتهكهی باوكی دهست كهوی میراتیش كهوتبوه گهرووی خهڵك شتێكی وای دهست نهكهوت.
<br />له رۆژی شهشی ئهیلول 1930 دا ههرای بهر دهكی سهرا له سولهیمانی ئهقهومێ _ ههرای داوا كردنی سهربهخۆیی كورد _ فایق گیرا و به دیل برا، كه بهرهڵا كرا، له سولهیمانی قوتابخانهیهكی دادهنا دهستی كرد به دهرز وتنهوه.
<br />له ساڵی 1933 دا وهزارهتی مهعارف به ماموستا وهری گرت و بو به ماموستای مهكتهب، سهرهتا له دێی مۆرتكه، تا ساڵی 1937 ههر له لوای سولهیمانی بووه.
<br /> له 1938 دا پیان وت بچێ بۆ عهماره نهچوو و وهزیفهكهی دایهوه و گهررایهوه بۆ سولهیمانی دهستی كردهوه به دانانی قوتابخانه.
<br />له ساڵی 1941 دا سهر له نۆی گهرراندیانهوه بۆ مهعارف ههر له لوای سولهیمانی.
<br />له رۆژی18_12_1948 له تهمهنی 43 ساڵی دا له ههڵهبچه ئهم ژیانه پرر جهور و ستهمهی بهجێ هێشت و تهرمهكهی هێنرایهوه بۆ سولهیمانی و له گردی سهیوان نێژرا.
<br />فایق پیاوێكی میانه باڵای تێك سمرراو بووه، سهری زل و دهم و چاوی گرد، چاوێكی كوێر و ئهویتریشیان نیوهی ههبو، لوتی پان و دهمی بچوك بو، ریشی ئهتاشی تۆزێ له سمێڵهكهی ئههێشتهوه، چاكهت و پانتۆڵی لهبهر ئهكرد زۆریش به تهنگ جل و بهرگهوه نهبو، له قسه كردندا لهسهر خۆ بو، وهكو بڵێت به دانه دانه قسهی ئهكرد، زۆر ئاشنابووه به خواردنهوه و ژیانی سهرخۆشی، یاریشی ئهكرد، له دوا ژیانیا ههناسهبرركێ پێ كهتبو به نیخه نیخ قسهی ئهكرد، باری ژیانی چهوسانهوه بووه، له ئێدارهی ناوماڵدا زۆر ناكۆك نهبووه، سهررای ئهمهش بهرچاوتێر بووه، ئاشنای گۆشهی مهیخانهكان بووه، باوهررێكی راست و له ژیانا یهك رێگهی كردبو به پیشهی ژیانی خۆی، ئهگهر له دڵا یهكێكی نهویستایه ههر ئهو نهویستنه بوو ئیتر نهیئهدوان. زیرهك و به زهین بووه، كه بشهاتایه به سهریا شهرمی له كهس نهئهكرد، لهگهڵ ئهمهشدا زۆر زمان پاك بووه له شعردا، قهلهندهره بو بۆیه بو بهرهند!
<br />كه سهیری لاپهرهی ئهم ژیانهی فایق ئهكهیت ههر له رۆژی ههوهڵهوه تا چوه گۆررهكه و سهری ئهبهدی نایهوه له جهزرهبه و لاوه شتێكی تری لهژیان چاو پێ نهكهوت. فایق دینای تنیایی پێخۆش بوو، ئهویش له بهر ئهوه تا بتوانێ شعر بخوێنێتهوه.
<br />به كارهساتی شهرری 1918 _1914 راچهنی و ئاوررێكی دایهوه به لای خۆیهوه و به خۆێ وت: "تۆ چیت؟. من كوردم نهتهوهی گوردم"، خۆ كوردیش بێ كهسه ئهگهر كهسێكی ببوایه حاڵی ئهو حاڵه نهئهبو! وتی كه وابو من بێ كهسم!. "بێ كهس" ی له دهربهدهری كوردهوه كرد به ناوی خۆی.
<br />راسته له دهورهی بێ كهس دا شێعر پهردهیهكی تری بهسهر داهاتبو وه و له خێوهتی غهرامهوه سهری هێنابۆوه مێرگی قهومیهت. بێ كهس لهم باوهره دابوو كه سهربهستی و شعر دوو ناو بوون بۆ یهك مانا. پهریشانی خۆیو كۆیلهیی قهومهكهی بێ كهسی ههڵخڕڕاندوه بۆ ئهوه كه رۆحیهتێكی ئاژاوهی ببێ. رۆحی ئاژاوه لهو سهردهمهدا گهلێ شوێنی كوردهواری گرتبووه، كهچی تهنیا بێ كهس بوو كه ئاگرێكی راستهقینهی له دڵیهوه بڵێسهی، ئهسهند...
<br />بێ كهس پهلاماری پیاوهكانی مزگهوت و ئاینی ئهدا و به عهقڵی سهدهی بیستهم بهرهنگاری ئهكردن و به ئاوێكی روون ئهیشتنهوه.
<br />ههر دو گوێم پرر بو له باسی وهعز و سهرفتره و زهكات
<br />ههر ههواڵی حهشر و نهشرم پێ ئهڵێ ی تاكو مهمات
<br />بهسیه لهم مهوزوعه لاده، فێری نوێژ بو كائنات
<br />خوتبهیهكی ئیجتماعیم پێ بڵێ بۆ رێی حهیات
<br />ئهی مهلا تۆ بی خوا لهم فیكره كۆنهت لابده!
<br />فهننی تازهم پێ نیشانده بۆ تهرهقی و رێی نهجات
<br />دیوانی شاعرهكان تا ئهو سهردهمه، مهگهر به دهگمهن ئهگینا ههر غهرام و غهزهل و تهسهوف بووه. ئهویش له پێشا بهو جۆره هات لهسهر رێچكهی ئهوان و كهوته داوی دڵخوازیهوه.
<br />دڵێ له خۆیا دایم تهرر نهبێ سهرخۆشی بادهی روی دڵبهر نهبێ
<br />مهفتونی باڵای قهد عهررعهرر نهبێ به جامی شراب كهیل و مهست نهبێ
<br /> سا، خوا ئهو دڵه پهستی كهی!
<br />...
<br />ههرچهند ئهم شعره ههم مهعرهفهت و ههم محهبهت و ههم جهماڵ پێشانئهدا، بهڵام دیسان پایهكی بهرزی له غهرام نییه. بهڵام بێنه سهر راستیهكهی و حهقیقهتی باسهكهی... بێ كهس خۆی ههستی بهوه كردبو كه له سهرو رواڵهتدا و له باری جوانی دا مهگهر وێنهكهی خۆی بوایه له ئاوێنهدا ئهگینا كهسی تر لهو نهئهچو! كهوابوو ئهبێ به جۆرێ بێته مهیدانه كه دڵی نازداران به چهشنێ بكا به پهروانهی دهوری چرای خۆی. هات دڵی كرده ههیكهلی باده و پهیكهری عهشق و سهرچاوهی جوانی بۆ ئهوهی ههتا یاری نازدار به چاوی خومار سهیری بكا!
<br />بێ كهس پهردهی غهرامی دائهداتهوه و ئهكهوێته عالهمی سهرخۆشیهوه، ئهكهوێته ئهو عالهمهوه كه له سهرهتاوه عهوداڵی بوبو، ههر ئهو عهوداڵیه بۆ توشی غهرامی كردبو ئهگینا ئهوچی و غهرامی كوڵهنجه رێی رێی چی؟!. عالهمی مهستی عالهمێكی ههستی بوو بۆ بێ كهس و ههتا مردنیش ههر تیا بوو! باده پهرهستی و ساده پهرهستی بێ كهس شهرابی ئهغهوانی و كورری نهخچهوانی هێنایه سولهیمانیهوه، نه ناوی شهراب مایهوه بۆ خهرقه پۆشان، نه ناوی غیلمان بۆ بهههشت فرۆشان!
<br />دڵ پهسته! ههسته ساقی فیداتم حهیرانی لهنجهو بهژن و باڵاتم
<br />شهرابێ با، بێ، بۆ دڵهی ماتم رهونهقی، شهوقی، با به حهیاتم
<br /> لهدهستی پهستی بدا نهجاتم!
<br />شهرابێ وابێ عومری نوحی بێ سهفابهخشی دڵ، نهشئه رۆحی بێ
<br />كۆن و مسهفا، لابهری جهفا بهزم و رابتهی یارانی وهفا
<br />شهرابێكی وا به تهنها جامی تهكامل بكا خامی و نهفامی
<br /> ...
<br />ساقی ئۆباڵی منت به ئهستۆ دنیایه وهسیهت ئهكهم له لهلای تۆ
<br />كه مردم تۆ خوا ههر به مهی بمشۆ بۆم مهكهن شین و گریان و رۆ رۆ
<br />
<br />له جێی یاسین و تهڵقین و شینم
<br /> بێن كۆررێ بگرن له ژۆر سهرینم
<br />به بهزم و بهرهزم و به ئاوازی خۆش
<br /> ئێسك و پروسكم ههمووی ببێ گهش
<br />بهڵێ ئهم شعرانه گهلێ وێنهیان ههیه، نه، باده پهرهستی شتێكی تازهیه، نه ساده پهرهستی! مێژووی ئهدهبی كوردی وهكو ناتوانێ بڵێ ئهمانه شتێكی تازهبابهتن و یا فیكرێكی وردن و بێ كهس دایانی ناوه و بۆیان چوه، ناتوانێ ئهوهش بڵێت كه بێ كهس وهكو شاعره تسوفیهكان نیازی له شهراب شهرابی خهرقهپۆشان بووه، چونكه ههر خۆی له شوێنێكی تر دا ئهڵێ:
<br /> داخی قهرزاری عهرهق خستومیه فاك و فیكهوه
<br /> گا بهدهست "جهرجیس" و "عهبد" و، گا به دهست "ئوفیك"هوه
<br /> ههركه رۆژ ئاوا بو ئیتر بۆ عهرهق سمكۆڵ ئهكهم
<br /> وهك وهڵاخێ بێته وهختی كاو جۆێ ئالیكهوه!
<br />ئهوهنده ههیه ئێمه ئهوهمان بۆ دهرئهكهوێ كه بێ كهس له ههر رێگهیهكدا كه گرتبێتی سهربهست و بێ پهروا بووه، راسته و راست هاتۆته مهیدانهوه وه لهباری ژیانی دنیایی دا تا ئاخر پله دڵ بریندار و پرر ئازار بووه و ویستویه بهسهرخۆشی مهی خۆی له خهمی دنیا دوور خاتهوه وهكو ههر له ئاخری ئهم شعرانهیدا ئهڵێ:
<br /> حهقمه گهر عارهق بخۆم، تۆ خوا رهفیق ڵۆمهم مهكهن
<br /> زهحمهته بێ مهی ژیانم بهم دڵهی تاریكهوه!
<br />
<br />بێ كهس پهردهی شعری سهرخۆشیش دا ئهداتهوه و ئهچێته ئاسمانێكی ترهوه ئهچێته ئهو ئاسمانهوه بۆ ئهوه نیشتمان و قهومهكهی بهرچاوكهوێ.
<br />ئهی وهتهن مهفتونی تۆم و شێوهتم بیر كهتهوه وهختی بهندی و ئهسارهت پێ به بهند و كۆتهوه
<br />
<br />من له زكر و فیكری تۆ غافڵ نهبوم، واتێ نهگهی حهپس و تێ ههڵدان و زللهت تۆی له بیر بردۆتهوه
<br />
<br />بهو خوایهی بێ شهریك و لامهكانه و واحده عهشقی تۆ جۆری له دڵما ئاگری كردۆتهوه
<br />
<br />ئاگرێكی وا ههزار ساڵ ئاوی بر ژێنیته سهر قهت گرر و كڵپه و بڵێسهی تا ئهبهد نا كوژێتهوه
<br />
<br />باسی مهحزونی و كهساسی خۆت نهكهی تۆ خوا وهتهن چونكه بهو باسه برین و زامهكهم ئهكوڵێتهوه
<br />....
<br />
<br />دڵ به نهشئه و بهزمی میللهت شوكر بوژایهوه
<br /> شادییه، سهیرانه، بهزمه پرر به دهم هاوار ئهكا
<br />دڵ به ئاواتی گهیشت و لاوی كوردی دی كه وا
<br /> یهك دڵ و یهك دهم خهریكه میللهتی هوشیار ئهكا
<br />دڵ له كینه خالیه، بێ گهرده سافه وهك بلور
<br /> سهد تف و لهعنهت له چارهی خائنی سهگسار ئهكا!
<br />دڵ ئهڵێ بێكهس ههتا كهی لافی میللیهت بهدهم
<br /> ههوڵ و تێكۆشینه تهنها قهومی تۆ رزگار ئهكا
<br />گهر بهراستی بێنه پێش و دهس له دهس یهك كهن ههموو
<br /> كێ یه ئهوسایه حقوقی قهومی كورد ئینكار ئهكا؟
<br />یهكتریتان خۆش بۆی تا نهگبهتی بهرتان بدا
<br /> دو دڵی ئهم قهومه دیل و سوك و بهدرهفتار ئهكا!
<br />ئهم شعرانه دهورێكی كۆیلهیی بێ كهس و نیشتمانهكهیمان پێشان ئهدهن، ئهوهمان پێشان ئهدهن كه ئهو نیشتمانهی ئهوی تێدا گۆش كراوه له ژێر باری چهوسانهوهدا تلاوهتهوه و بێ كهس به دهنگی زهڵاڵی شعری ههموجار بانگی بۆههڵداوه و له پاشا بۆی كهوتۆته گۆشهی بهندیخانهوه، لهوێش دیسان له سۆزی ناڵهی خۆی نهكهوتوه و باوهرری قایمتر بووه بهوه كه ئهو ئهبێ شاعیرێكی قهومی و نیشتمانی بێ.
<br />ئێسته، كه بمانهوی تهماچای بێكهس بكهین ئهڵێن: بێ كهس لهپێش ههمو شتێك شاعرێكی ههره بهرزی قهومی سهدهی بیستهمی كورد بووه كه لهم سوچهوه چڵه پۆپهی گرتبێ، له پاشا ئاوێنهیهكی روونی كۆمهڵایهتێه، له غهرامهدا نهیگهیاندۆته شاعرهكانی تر واته له رێچگهكهی ئهواندا. بێ كهس له زادهی فكری خۆی شعری عهرهبی ههبووه، ههروهها وهرگێرراوی عهرهبی و فارسیشی ههبووه. له كۆمهڵه شعره بهرزهكانی دیوانێكی نایابی
<br />دروست كردوه.
<br />كورتكراوه و روونوسی له كتێبی " مێژوی ئهدهبی كوردی عهلائه الدین سهجادی" ( لاپهرهی 580 _559)
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-107148184996286432?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1070727389981212762003-12-06T17:16:00.000+01:002003-12-06T22:41:24.890+01:00دارێنه
<br />بههارێكی روو به خهم بوو
<br />ئاسۆ لێڵ و روو به تهم بوو
<br />قژی دارێنه خوێناوی
<br />بهسهر سمكۆ دا دهڕوانی
<br />سمكۆ ماندووتر له جاران
<br />رێگای دهبڕی دهگهڵ یاران
<br />چهكی دانابوو سهر شانی
<br />شۆره لاوی موكریانی
<br />دۆڵی دارێنه تهنگهبهر
<br />سمكۆ دلێر و كۆڵنهدهر
<br />ئاواتی ئازادی وڵات
<br />خستبوویه سهر رێگای خهبات
<br />جار جار به رێ دا دهڕوانی
<br />بۆ بهرزایی نیشتمانی
<br />دڵی خۆش بوو به وڵاتی
<br />بهتێكۆشان و خهباتی
<br />كۆشكی خهیاڵ و ئاواتی
<br />سهربهستی بوو بۆ وڵاتی
<br />نێوی زوو دهركرد له شاران
<br />رووناكبیری زانكۆی تاران
<br />سمكۆ یاری كرێكاران
<br />پشتیوانه بۆ ههژاران
<br />له پڕ شهریفی كورد فرۆش
<br />كوردستانی هێنا به جۆش
<br />زنجیری عهدڵی خوای كورد
<br />رزا، پسا كرا ورد ورد
<br />مافی كوردی پێشێل كرا
<br />كوژرا برا بهدهست برا
<br />پلاپیتكهی چهكێ لهرزی
<br />ئهشكهوتی دارێنه لهرزی
<br />بهرامبهر به ئاسۆی زهڕین
<br />لاوانی كورد دهخوێن گهوزین
<br />هێشتا گیانی لهبهر دابوو
<br />خوێنی له پل نهوهستابوو
<br />به دووچاوی روون و جوانی
<br />به ئاسۆی روونی دهڕوانی
<br />ئاسۆی روونه نیشتمانی
<br />وهك بهههشته كوردستانی
<br />ههروا دهتكا خوێنی لهشی
<br />چیا گرتبوویه باوهشی
<br />تینووی تاوی لهشی سمكۆ
<br />به گۆڕ دهكشا داوێنی كۆ
<br />به كۆش گووڵاڵهی خوێناوی
<br />به سمكۆ ئازا دهڕوانی
<br />دهیكوت سمكۆ وامهزانه
<br />تهنیا تۆیی لهو كوردستانه
<br />بۆ گهلی ههژار ههستاوی
<br />گیانت دهدهی له پێناوی
<br />باب وباپیران تاكوو بوون
<br />ههوڵیان دا بۆ رزگاری بوون
<br />دڵی زۆر بێنهوا لهرزی
<br />خوێنی زۆر لاو رژا عهرزی
<br />بهڵام هیچ كات له تێكۆشان
<br />كوردی ههژار نهیدا وچان
<br />مادام خهبات ماوه باوی
<br />سمكۆ نامری ههر ماوی
<br />
<br />موسلح شێخولئیسلامی
<br />
<br />"سمكۆ" سمایل شهریفزاده، تێكۆشهری گهلی كۆرد، له 12ی بانهمهڕی 1347(1968) له گهڵ ههواڵانی شههید كرا.
<br />بیست و پێنج ساڵه ئهم شێعره له دڵم دایه، پێم خۆش بوو بۆ دڵی ئێوهشی بڵاو كهمهوه. ئهگهر ههڵهیهكی تێدایه مهمنوون دهبم راستی بكهنهوه.
<br />سوپاسێكی زۆر، بۆ كاك هێدی خۆشهویست كه بۆی روون كردمهوه، ئهم هونراوه هی كێیه!
<br />
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-107072738998121276?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1070301273275406852003-12-01T18:54:00.000+01:002003-12-01T18:55:09.436+01:00به ئێوهچی ؟
<br />
<br />ـ دیتووته؟
<br />_نا، یهكی چۆنه؟
<br />- چۆن تا ئێستێ نهدیتووه! نازانم، بڵێم یهكی چۆنه، بێوه ژنێكی لهباره!
<br />_ باشه، چۆنه پێی لێره كراوهتهوه؟
<br />-خۆشكی ژنهتیوه به نازونوزهكهیه.
<br />_هیچ نییه، حهتمهن هاتووه سهری خوشكی بدا. دوای چهند رۆژان ملی دهشكێ و دهڕوا.
<br />ورده ورده بۆمان دهركهوت خزمی كهس نییه، بهڵكوو كرێ نشینه. خۆی به تهنیا له خانووهكهدا دهژی. ههڵبهت خانووهكه زۆر شهق و شڕ و وێرانه بوو و، پێمان سهیر بوو چۆن خاتوونێكی ئاوا رێكپۆش له شوێنێكی ئاودا دهژی. خانووهكه تهنیا وهتاغێكی ههبوو كه به دالانێكی تاریك و باریك و به پلیكانی تهسك و خێچ و خواردا، بوێ دهچوویه ژوورێ، لهوانه بوو به رۆژی رووناك لهوێڕا خلوێر ببایهوه. هیچكامێك له ئێمهی خهڵكی گهڕهك نهماندهناسی و نهماندهزانی كێیه و له كوێڕا هاتووه. ئهویش خۆی له كهس نهدهگهیاند. بهڵام ههموو دهمانزانی چۆن و چ جلوبهرگێكی لهبهر دهكا، كهی دێ و كهی دهڕوا. بهتاكسی دههات به تاكسی دهڕوێشت. ههر كه له ماڵێ دههاتهدهر بۆ عهتری وهڵاتی دادهگرت، خوێ له كووچه ون دهبوو بهڵام بۆ عهتری ههر دهماوه. دهیانگووت؛ ماموستا مهلا له خوتبهی جومعهدا فهرموویهتی: "ئهو كهسانهی بۆنی خۆش و بۆنی عهتر و عهنبهریان لێدێ بهههشتین".
<br />جلوبهرگیشی تایبهتی بوو، گوڵی سهری، ماتیكی لێوی، سووراوی روومهتی، لاكی نینۆكی، كهمهربهندی نێو قهدی و كهوشهكانی ههمووی سوور بوون، تووكی سهر چاوی و برۆێ و گۆرهوێ تۆڕهكانی پای، قهیتهرانی بوون، كراسی بهری نارنجی گوڵ گوڵ بوو، دهسرهێ مل و كیفی دهستی سپی بوو. پاك و خاوێنی لێدهباری. ماموستا مهلا، جومعهی رابردوو له خوتبهدا فهرمووبووی: "پاك و خاوێنی و نهزافهت نیوهی ئیمانه."
<br />ماوهی مانگێك زیاتر بوو كه ئهوهمان لێ پهیدا ببوو. جار له گهڵ جارێ كه له ماڵ وهدهر دهكهوت و یان دههاتهوه ماڵێ، چاومان بۆ دیتنی تامهزرۆتر و زار و گوێمان بۆ دهنگۆیان توونیتر دهبوو. رۆژێكیان كه دیسان له دهرگا هاتهدهر، ئێمه ورد و درشت به نێر و مێ چاومان تێبریبوو، ههركه به لاماندا تێپهڕ بوو، یهكێك له میرمناڵكان گووتی:
<br />_دیتتان، قوونی مهسنووعی بوو!
<br />_بڕۆ، ههتیو! قوونی مهسنووعی چیه!؟ تۆ چۆن دهزانی؟
<br />_به خودا و به پێعمبهران درۆیان ناكهم، نهدیت چهند قیت بوو!
<br />به دوایدا ههڵاتین تا تهماشای قوونی مهسنووعی بكهین، به ڵام به داخهوه، بهرلهوهی بگهینێ، سواری تاكسی بوو و روێشت.
<br />ههرچهند به ههموو شتێكی ئهومان دهزانی، بهڵام دیسان ناسینی ئهومان لێ ببوو به مهتهڵێك و دۆزینهوهی زهحمهت بوو. رۆژ به رۆژ زۆرتر فكر و هۆشی خهڵكی گهڕهكی داگیر دهكرد.
<br />به باشمان زانی به تێكڕایی بچینه لای مامۆستا مهڵا. كه چووینه ژوور، دیتمان مهلا و مهلاژن میوانیان ههبوو حاجی ئاغا سهید و خێزانی تشریفیان لهوێ بوو. بێ پێچ و پهنا باسی مهسهلهكهمان كرد. بهر لهوهی مامۆستا قسهیهك بكا، مهلاژن وهجواب هات و گووتی:
<br />_من به هیچ جورێك رازی نیم، ماموستا تشریف بهرێته لای ئهم سووراوسپیاو كهره..
<br />دهستمان به تكا و تكاكاری كرد:
<br />_مهلاژن گیان، خۆت دهزانی پێغهمبهر وهفاتی فهرمووه، به قوربانی خواش بم لهم سهرهیه، دهستمان به هیچكامیان راناگا، ههربۆیه ئهركی ئاوا دهكهوێته سهر شانی نوێنهرانی خوا و پێغهمبهر...
<br />_نا، نا، نا، چاوپێكهوتنی نامهكرووهه! با حاجی ئاغا سهید زهحمهت بكێشن و تشریفان بچێ...
<br />حاجی ژن كه ههتاكوو ئهو دهمه بێدهنگ بوو، وهدهنگ هات و، گووتی:
<br />_بهخوا من قهبووڵم نییه، ههر خۆم دهزانم به چ مسیبهتێك پووڵی زیارهتێ پێكهێنا، نۆبهی ئهوهیه، له سوێنگهی ئهم ... حهجهكه بهتاڵ بێ...
<br />حاجی ئاغا سهید له داخ قسهكانی خێزانی، پیشی دهخواردهوه و خۆش خۆش به شاڵی پشتی عارهقهی دهسڕێوه.
<br />مامۆستا مهلا وێڕای ئهوهی گوێ له قسان راگرتبوو و تهسبێحی ههڵدهسووڕاند، لهبهر خۆیهوه دهیكوت:
<br />_نعوزووبیلا، خوایه به دوورمان كهی.
<br />روومان له مامۆستا كردهوه:
<br />_قوربان، عیلاج چیه؟ ئهمه به جهنابت نهبێ به كهسی تر چارهی ناكرێ!
<br />مامۆستا وهڵامهكهی به گووتنی؛ "خوایه رجووع بوومهوه"، دهست پێكرد و رووی له حاجی ئاغای سهید كرد و گووتی:
<br />_عهرزی خوشك و برایانی دنیا و قیامهتی خۆم بكهم، لهبهر ئهركی گرانی دینی كه له سهر شانمه و راگرتنی دڵی ئێوهی خۆشهویستیش كه ئهركی دنیامه، ئهگهر حاجی ئاغا قسهم له عهرزی نهدا، ههر ئهمشۆ دوای نوێژی خهوتنان، دهچین و دوو قسهی حیسابی لهگهڵ دهكهین. خوایه تۆبه، تووشی چ نابین!
<br />ئاگامان لێبوو كه مامۆستا مهلا و حاجی ئاغا سهید دوو به دوو روێشتن و مهلاژن و حاجی ژن له ماڵێ تهنیا مانهوه، بهڵام كهس نهیزانی كهی هاتنهوهماڵێ.
<br />هیچ لێمان روون نهبۆوه ئاكامی دیدار و وتووێژهكه به كوێ گهیشت، تهنیا كاتێك چوونه بهر دوكانی حاجی ئاغا سهید گووتی:
<br />_ئهرێ ئێوه بۆ به من ناڵێن، ئهم هاتووهاوارهو له چییه؟ تاكوو ئێستا، كێ له دنیای دیكه دار به قوون هاتووتهوه، تا ئهمن، ئهتۆ، ئهویتر بێته دووههمیان!
<br />مامۆستا له خوتبهی ئهمجارهی دا فهرمووی:
<br />-عیسا به دینی خۆی و موسا به دینی خوی. یا رهبهڵعالهمین.
<br />چهند رۆژ له چوونمان بۆ ماڵێ مامۆستا تێپهڕی بوو، كه دیسان كۆ بووینهوه ههتا سهردانی مامۆستا بكهین. بهڵام به قوتویهك شیرنی به دهستهوه. گۆیا، شهوهكی كه مامۆستا ویستوویهتی تهشریف بهرێته مزگهوت بۆ نوێژی بهیانی، له رێگای راست و رهوان وهها كهوتووه كه چهند سهرمهقوڵاتی لێداوه و به چهند جێ سهروگوێلاك و لاق و پهلی شكاوه.
<br />پڕی دیوهخانی ماڵی مامۆستا میوان دانیشتبووین، وێڕای ئارهزووی سڵامهتی یهكه یهكهش بۆی دهپاڕاینهوه:
<br />_مامۆستا گیان، یا رهبی كهفارهی گوناهانت بێ!
<br />له ماڵی مامۆستا كه هاتینه دهر، ههموو هاتینه سهر ئهو باوهڕه كه باشتره به ههموومان بهردهرگای پێبگرین.
<br />ئهوی رۆژێ ئێوارێ كهس نه روێشتهوه ماڵی خۆی، له نێوهڕاستی كووچهی چاوهڕوان راوهستاین. ئهوهنده راوهستاین تا سهری له كووچه دهرهێنا، ههركه چاوی به ئێمه كهوت دیار بوو، زانی چ باسه، به ئاسایی تهمهشایهكی خهڵكی كرد، سهری داخست و به رێگای خوێدا روێشت، كه گهیشته بهر دهرگا، كلیلی دهرهێنا و دهرگای كردهوه. بهر لهوهی بچێته ژوورێ، پێشمان پێگرت، چهند كهس له ژنهكان كه مهلاژن و حاجی ژنیشیان لهگهڵ بوو، دایان نابوو چاكی پێبكهن، بهڵام هیچیان نهیانتوانی، لهمه زیاتر بڵێن كه: "دهبێ لێره بار بكهی، ههرچی زووتر." تهماشایهكی جهماوری كرد وهڵامی داینهوه:
<br />_هینی خۆمه، دهیدهم به دار، دهیدهم به بهرد، به ئێوه چی!
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-107030127327540685?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1066665230643621062003-10-20T17:53:00.000+02:002003-10-20T19:03:56.516+02:00دیاری شوان ئاڵهكۆكه تۆماركراوی 64⁄07⁄11 له فێرگهی دێموكرات.
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />نمایهك له چل نمای سینهمای ژیان
<br />
<br />بامێی شیلهدار
<br />
<br />شهو درهنگانه جگه له نووری كز و بێ هێزی سێ گڕسۆز كه له سێ سوچی گوند به زهحمهت خۆدهنوێنن و كزه له دڵ دێنن. رووناكی تر له ئاوهدانی بهدی ناكرێ، ئهوهی به گوێ دهگا زرینگانهوهی دهنگی كڕوتوندی غهمهێنهری، شادیبهری كونده لهو گونده. شهوه زهنگه ئاوهدانی به رهواڵهت مات و بێدهنگه، ژیان تاڵه. پهردهی رهشی شهوه بهو شهوه وهڵاتی داپۆشیوه و به سهر رووناكی دا زاڵه. ئهم حاڵه دووپات بوونهوهی پهیتا پهیتای پهردهكانی ژیانی پڕ ژانی سی ساڵه. لهو كاته دا له كوردستانی جوان و نهخشین، كوردهواری تامهزرۆی ئاواتی له مێژین، ئاگردانی پڕ تینی ژین، رووگهی سووری و شینی ئهوین به وهرزی هاوینی به تین، چرتهچرتی تهپوزی گهڕانی دهستی به ههستی كاتژمێری به گهڕ راهاتووی وهگهڕكهوتووی زهمان، مهلی بیروخهیاڵ وهههڵفڕین دهخا، له ههوا دا دهمخاته سهر ههوا دهمبا تا دهمگهیینێته دهوری خۆش رهواڵهت و حاڵهتی پڕ بیرهوهری مناڵی.
<br />
<br />پاپۆڕی بیر و ههست، ههستی به نهرمهلاوێنی زیر و بهمی ئاههنگی شهپۆلی دڵرفینی نهوهستاوه، له سهر ئاوی به تاوی دڵی دهریای پڕ جۆش و خرۆشی خهیاڵ بهرهو ههوهڵ مهنزڵهكانی ژیان دهگهڕێتهوه. بهستێنی خهم ههستێن چاوهڕوانه، بیرهوهرییهكانی مناڵی ههر یهكه، وهك پهردهیهكی شانۆی ژیان دێته بهر چاوان. قاقاكانی شین ئیمشهو تێكڵاوی گریانهكانی پێكهنینن. له خولی سینهمای سینهمای دهوران سهرم سوڕماوه. سهیره نازانم چڵۆنه بهو وهخته شهوه كه گهرما و گهرمی ئاههنگی سازی نازی خهوه، بیرهوهرییهكانی به دهودهوهم یهكه یهكه لهبهر چاوه، رهورهوهی مناڵانی رهزاسووك و چاو جوان، لاوان و پرشهنگی نیگای چاوان، پیرانی به مشووری كاتی تهكبیران، كیژانی بازنه لهدهست و گۆزه له شانی دهست نیشانی بههاری جوانی، كوڕه كوردی جحێڵ و ههنگاوی به تاوی بهرهو ژوانی، دار و ههلوكێن، قهرێ قهرێن، ههجۆههجۆێن، ریزریزێن، مێش مێشێن، میرمیرێن، خهستهكێن، جگێن، گۆین، ناننانێن، خوزێن یان تۆپی به جهغزێن، پێنج بهردێن یان بازبازێن، مهلا تهق تهقێن، گۆڵ گۆڵێن، ههمزهنێن، كهپ كهپێن یان ههدارههدارێن، ههلاجێن، وزوزێن یان تهڵه و رێوێن، گوێ پچكرێن، كێ در كهین، نوخته نوختێن، دیواره بستێن، داروعهرابێن، كهرهسورێن، مانگا بهفڕێن ، فجوقێن، بازبازێن، باڵهقۆچانی، سهرمهقولات، پشكیلان، شهمۆله، بانژۆڕ، ئهسكهلمه، تاقمانه جووت، دایه مهمده به گورگێ گورگ ددانی تیژه، سهرهكهی بیچقهدهره به گیانی تۆ، شهلاقێن، قوماری مهزرهق، تهركی بن بهڕه، خوگه مهله، حهلۆ حهلۆی به شهقان، تهپری بهكهشكان، زۆرهبانی، مهچهك لاق و پشتێنده، بهردی بن كۆشی، گورزی به توران، چاڵه ههرزن، شهیتانۆكه، شێعر شێعرێن، تهنافێن، چۆڵهمشكێن و زۆر قومار و كایهی مناڵی دێنه سهر پهردهی بیر.
<br />
<br />پێكڵه سوته، دامركێنهری گۆڵی دڵی ژاكاو و بزووته، گڕی گهمهی گرێی باقهبێن، گرێ پوچكهی كوڵی دڵ دهكاتهوه. بیری شالییاوا مالی ئاوا، بزه بزوێنه، خونچهی دهمی پێده پشكوێ و بزهم لێی دوور دهخاتهوه، حهوشه ماشتن و ئاوداشتننی منداڵی خهریكی ناشتنی دهرد و پهژارهكانمن. بیری ههنگڵهشهله دهمخاته مهله بهپهله وهك بهرق دهمگرێ، دهمكێشێ و دهمگهڕێنێتهوه پێشێ، جۆلانه و قوونهخشكه و سازكردنی چای به پوشكهی كهترێ رهشه، كڵاوی سهرچهنگان، قازی و مهلاێین، كهر و بارێن، بارهخوێن و ئاغا و رهعیهتێن، قهت له بیر ناچێنهوه. سواری ئهسپی داری له دهوری شاری، دادوودادوو سهیزاده دهسماڵهكهی دووباده، خودا دهبهر بهشت مرم قهلیش دهلێی من كۆترم به باڵی خۆم ههڵدهفڕم، فچكه له جێی فچكه له جێی، فچكی فڵانی بێتهوه جێی، پشی پشی نانت دهدهم، ئاوات دهدهم، ماستت دهدهم، گۆشتت دهدهم، تهق لێدهدهم، زهنگهته مهنگهته، خودا فهرمووی ئهوهته، حلوور بلوور تكامه زهرد و سوور و شهمامه، مهلا مهلا نوێژ دهكا به كاكڵان جێ خۆش دهكا، بهوهی بادی ههوایه، ئهی دهرزی دهرزی، دهرزی شهقڵهی بووكێم دهلهرزی، بووكم دی حهڵاڵم دی له گهڵ رهسووڵاڵم دی، رهسووڵاڵی دووگردی دهمهێنای و دهمبردی، له خۆم ماره دهكردی، ماره ماره ههڵبهزی به سونجاغ و بهدهرزی، نێسێ نیسێ گرێ گرێ، به قاره ماره زهمبهر زووی پاش دار و ههلووكێن دهمباته دنیایهكی پڕ له كهیف و شادی، وای گۆمه گۆمه یان ههچۆ مهچۆمه، دنیا به كهیفی خۆمهم وهبیردهخاتهوه، تاسه و ئاواتهكانی وهدینههاتووی منداڵیش به پێچهوانه.
<br />
<br />بیر داێگرتووم، بیری ئهوانهی وهك سواڵكهر و شێت سهیردهكرێن. دڵم پڕ له دهنگی كڕی فاتهیه كه لهو كاتهدا هاواری مینه گهزۆ دهكا، دهستگرتنهوهی مینهگهزۆ بۆ پارهی فاته و بۆ فاتهی تێهاوێن خهڵكی نا به زایه ناچێ، له بیر ناچێتهوه. سهیده و نان و قڕانی، سمایلی مریدی خانهقا و تووك و نزارهكانی، پوربیسمیلی وازوازی و گاڵتهكانی، سولێمان و پێلاقهكانی سهیده لووشه و دهس به شانی، سمایله گۆج و قامهكانی، مستهفای كهریم جوجوی عاشقه شایه و گۆرانی، زڵخا بۆق و قیژانی، بارامی پسك و كڵاوی كۆن كۆنی شهپكه له سهر چاوانی، حهمه و فێگرتنی نێو ههر شهقام و كۆڵانی، برایمه درێژ و خولانی نێو گوزهری و دوكانی، محهیدینی دهم به جنێو خۆش خهت و مێعرهكانی، خهمان و گێڕانهوهی سهیری له فهردین و فیلمهكانی، غهنی باڵهندهی لێفه درووی نێوچاوان گرژی و بایهكانی، بووك دولبهر و دهستی پڕ له قڕانی، سهید ساڵه و پزدانهكانی، برایم مهڵغهمی و جڕتهكانی، هاشمی توێ فرۆش و ئهی ناخۆمی مناڵان و ئهی ...
<br />
<br />سهیدی ئاشی و سیگناڵهكانی، رهحمان سهباری چاویلكه له چاو و ساكی كۆنی رهش ههڵگهڕاو به نوسراوهكانی، مهشهدی قیره و هاویشتنی پشیلهی دووكانی ، فهقێی باربهر و بۆ كێی بهرینهوه، مهولایا، بینێری ئهو لایه. روژان و خهونی شهوانی تێدایه میللهتی چیچۆ و رۆژنامهكانی، خدری دلسۆز و زهبتی نێوان دهست و شانی و غاردانی، عهوڵای پسك و نێرهمووك و دۆترشهكهی و رهپێنانی مناڵانی، سهیفه و كراسی تهنكی قۆڵ كورتی، دوگمه دانهخراوی زستانی. پووره عهدله و سواڵی ماڵان و دۆعای به دوو قڕانی، خهیامه شێت و بهئیشتێا و بێوهخت بانگدانی، قاله مشكهی جل دووری نهخوێندهوار و چهتری بن ههنگڵ و رۆژنامهكانی، خاڵهسووره و دوایین روانینی له كاتی بهڕێكردنی بۆ شێتخانه و فریا و هاوارهكانی كه سابڵاغینه كوڕه دهمبهن، مههێڵن له قیستان دهچم، له بیر ناچێ. بیرهوهریان خوێنی دڵ وهكۆڵدهخا، دهمهێنێ و دهمبا و له كاتی گهشتی پێدهشتی پێوانی كێوان، زهرده خهنهم دهخهنه سهر لێوان.
<br />
<br />رمبازێنی تاقه سوارانی كهوا رهش و پانتۆڵی زهردی خاوهن سۆرانی سۆران له شایهدا ههر له سهر یاده و ئاواتی رمبازێنم لهسهر پشتی ئهسپی شاری مراد تێدا دهگهشێنێتهوه. زۆر سهیره وركه دزی تێكرایی پۆلی رهفیقانی مناڵێم له باغان پاش تێپهربوونی بیست و چهند ساڵ دێتهوه بیر، ههر ئهوهنده سێو و قهیسی، بهڵاڵوك و گیلاس لێ دهكراوه له حهینی خواردنیان باغهوانه پیره دهگهیشتێ، ئیتر جنێو بوو و رهپێنان. باغهوانی غهزهب له نێوچاوان باریویش، ههر ئهوهنده دهستی گهیشتبا یهكمان تۆڵهی ههمومانی لێدهكردهوه، كوڵ وكۆی ههموومانی پێدهرشت.
<br />
<br />به پهله مهلی مهلهوانی خهیاڵم دهكهوێته سهر مهله، خۆمان له ماڵێ دهدزێوه، چۆم ههرنهبێ جۆگه ئاوێكمان دهدۆزێوه دهستمان به مهله دهكرد، چووكه بووێن و زۆر چهل به كهۆچكێك ئاو وهمهله دهكهوتین، دهتگووت له مناڵی را بۆ پاكییه، چاومان ههر له رووناكییه له عاڵهمی خهون و خهیاڵیش دا كه ئاومان دهدیت چاوودڵمان روون دهبۆوه، بۆئهوهی جارز نهبین و وهڕهزی دهركهین جار و بار قۆچهقانیمان دروست دهكرد، له گهڵ خۆمان دهبرد و چۆلهكانمان ێی وهئامان دهخست، ژینمان له باڵهندهكانی ئاسمانیش بڕیبوو، به ئاویتنی چهند وركهبهرد به قۆچهكانی چۆلهكه یان مهلێكی تر دهكهوت ودهخهوت یان چهند شووشه دهشكا، ئهو وهخته بهزم و ههرا و ههراوی دراوسیان بهرز بوو و لهولاوه چهپۆك پێدادان و نهقورچ داگرتن، ههڵقورینج داگرتنی دایكان و بابان له ئێمه، له راستیدا ئێمهی نهزانی هۆگری جمووجۆڵ و بزۆزی هیچ بیرمان نهدهكردهوه كه لهوانهیه ئهم كاره زهرهر و زیانیشی ههبێ، قهیدی نییه ههر ئهقڵهی له خهسارێكی. له شهڕهگهڕهكیش چاوپۆشیمان نهبوو، نازانم له مناڵی را بۆ خۆمان بۆ شهر تهیار و ئاماده دهكرد؟ گۆیا له نێو بێشكه به گوێیان خوێندبووین كه گهورهبین تووشی دێوهزمه و تووشی شهڕ دهبین، بهڵام بۆ له گهڵ هاوتهمهنانی ساوای دڵئاوا به شهڕ دههاتین، ئهودهم نهماندهزانی. به شهڕه كه و غوڕێكه و شهڕه كهڵهباب و شهڕه سهگ، شهڕه مێرووله، شهڕه كیسهڵ و سهیری شهڕه كهڵیش باز بووین. له قاوهخانهكانی عهلی زبێد، حاجی غهفور و قاله گۆج دامه، دۆمینه و ڵوده و تهخته بڕهویان ههبوو، تهقهتهقی كوتانی داشی دۆمینه رێیه رۆژێك دهڕۆیی، سهیری پڕكردنی خانهكانی به گیرۆده دڵفڕێن بوو. له نهردێنی ژین تاسی تهخته بۆ ههر كهسێ بنیشێ دهوری ئهوه و بێشك دهیخاته پێشێ. جووت شهش نیوهی كایهیه، كه لێم گیرا خانی شهش، چ بكهم منی چاره ڕهش، بهدی دهكرا،
<br />
<br />قوڵته قوڵتی قهنهی ئاوێی قاوهخانهی قهڵاكۆنهش ئاشنایهكی له مێژینهی بلاوێن بوو. شهوانی زستانیش له ماڵان بازاری جۆرابێن گهرم بوو. ههرچهند پێمان خۆش بوو بهشداری كایهبین، بهڵام لهبهر گهوره و ماقووڵان پێمان شهرم بوو پهل ببزێوین. دهبوایه به ئهدهب دانیشین، چارهمان ناچار بوو به جۆرابێنی گهوران شاییمان له دڵ دهگهڕا، مازوو دهگهڕا و دهگهڕا تا له نێو جۆراب جێگیر دهبوو، ئینجا به سهیركردن، پێكهنین چاو داگرتن و تێكوتانی ئێمهی مناڵ، ئهوهی لێی دهگهڕا شكی قایم دهبوو، جۆرابی خاوه مازووی به زوو دهدیتهوه شاد و سهرخۆش گوڵی لێدهدا. سهری جۆراب وهردهگهڕا، دۆڕاو و له داخان له جورابێن دهگهڕا و وازی لێدێنا.
<br />
<br />به خلیسكێنی زستانانیش تهزووی گهرمم بهلهش دادێ، قوماری تۆپی بهفرێن سهفای ههبوو، یادی بهخێر.
<br />
<br />راویش لهو وهرزهدا باو بوو، كه كهو سهری له بهفر دهنا، تا راوچی بێ رهزا لێی گهڕێ و دهستی لێی ههڵگرێ و بهڵام زهحمهت بوو راوچی لهش بفڕینی، دوژمنی ژین دهست بهردار بێ. له دوایین رۆژهكانی زستان رۆژی قوڵه چوارشمانه واتا چوارشهمه سووری ئاور كردنهوه و بازبازێنی سهر ئاگری به تاو و تین لابهری كهسهر و شین بوو و قهت له یاد ناچێتهوه.
<br />
<br />به دڵپڕی بیرم دهكهوێته سهر ههتهرێ و مهتهرێ. چهند سهیر بوو به دڵی پڕ له ئاوات به پێی عادهت و نهریتی كۆن دهستمان دهكرد به گوتنی تێكرایی؛ ههترێ مهتهرێ، شتێكمان بۆ باوێنه پشت چهپهرێ. ئهگهر شتێك هاتبا، باش بوو، دهنا، ههترێ و مهتهرێ سهری ئاواڵت به قوونی كهرێ، له ئاسمانی جوان دهزرینگایهوه، دهنگی دهدایهوه. یادی بهخێر ههلاوه و مهلاوه شتێكمان بۆ بخهنه بن تاوه، كوڕتان ببێ به زاوا، یان ههلوكان و مهلوكان دایك و بابی جندۆكان ناردویانم بۆ هێلكان. بۆ وهگیر خستنی شتومهك و پهناباد چهند شادی هێنهر بوو یان خۆ كاتی بههاران كه باران نهدهباری به دهنگی بهرز هاوارمان دهكرد، بووكه به بارانی دهوێ، ئاوی نێو دهغڵانی دهوێ، هێلكهی باڕۆكانی دهوێ، دهرزی گهورهكچانی دهوێ. با هێلكه شكێنه، هێلكه رهنگكردن و تۆقتۆقێنی نهورۆزانهش له بیر نهبهینهوه، چهند پێی كهیف خۆش دهبووین، ئیتر له گوتن نایه.
<br />
<br />بهزمی سێزده بهدهریش فهرامۆش ناكرێ، نهحسی سێزده به بهرد له خۆ دهر دهكرا. ههڵپهركێ و قام و گۆرانی سێزده بهردهریش دیاری هێنهری شادی بوو.
<br />
<br />كه بههاران ههور دهیگرماند، گوتنی ههور دهگرمێنێ شوانان دهترسێنێ، ئیستاش كه ئێستایه بزهم دهبزوێنێ و تۆزقاڵێك له كوڵی دڵ دادهمركێنێ.
<br />
<br />چوار شهمانهش دایهنهنه جههان و خزم و كهسهكانی و ژنانی هاوگهڕهك دهچوونه پیرمحهمهد و سهری سوڵتان. چهل چهل ههڵواشیان لهگهڵ خۆ دهبرد، له بهر ههڵواش با، به گریان و بهخۆدان و خۆكوتان لهگهڵیان دهكهوتین، ئاخر ههڵوا خواردنی پیرمحهمهد و سهری سوڵتان زهحمهتهكهشی دههێنا. به گڕاوهكانی سهر باغی میكایلی و نزیك تاقه داریش ههنگاوی چووك و وردمان ئاشنا بوو. ههرچهند ئاوی گڕاو سوێر بوو، بهڵام شیرینی سهێری گڕاوی جوان، سوێری و تاڵی رۆژان و شهوانی له بیر دهبردهوه.
<br />
<br />ئهسحابهی سپی، له ماتی و كپی دهردههێناین و رهشبهڵهكی نهخشینی كێژ و كوڕانی جحێڵی شاری پێشان دهداین. بۆیهش رۆێنه و سێ پێیی ئهسحابهی سپی قهت له بیر ناچێتهوه. سهرچۆپی قۆپی مهولهویش له بیر نهچووهیه، پردی سووریش به دیمهنی دڵگرو و لهبهردڵانی كه وێنه تهواو نوێنی جوانی بوو، ئێمهی لهگهڵ باب و كاك بۆ سهیر و مهله بهرهو خوێ دهفڕاند و حهساوهی دهخسته سهر جهستهی و ماندو و خهستهمان. مهگهر دهتوانم جوانی پردی سوور و چاكهی كهترێ چایهكهی فهرامۆش كهم، بێشك نا!
<br />
<br />به بێ ئازاری كاتی خولانی بازاری، وتهی سهبزی فرۆشی پهرۆشمان نهخوازراو دهكهوتهوه سهر زاری؛ باقه باقه، باقهی به قڕانێ، دهسكه دهسكه، دهسكهی دوو دهسكه.
<br />
<br />ههنگاوی به تاوی ئهویندارانه بهرهو كانی سۆفی رهشید و كانی سۆفی تهها دهكێشرێ، بهرهو قاوهخانهكانی سۆفی حهسهن، كهریم جوجو، سهربهرداش و ئاشی مام ئهحمهد، كانی شێخان، كانی مام قهمبهرانیش ههر ئاوا.
<br />
<br />گهڕی ههنگاوی بیر دهمگهڕێنێ و به گهڕانی وێڕای خهم رهوێنی برینم دهكولێنێتهوه، بۆ نهقڵه خۆشهكانی حهمهدی مهلا مهولودی پهرۆشم، مهلا بریسكهی زانا به فیتو نارهحهت، فیتهی خۆی دهناسیهوه كه باریك و درێژ بوو. بۆ، ئای قادری مامۆستا و ئامۆژگار بهرهو مهی و ئارهق كێشرا؟ خستوومیهتی گێژاوی خهیاڵ...
<br />
<br />ئیمشۆ دڵم بارهنتهی بیرهوهرییهكانی مناڵییه.
<br />
<br />بیرهوهرییهكانی تاڵ و شیرینی ژین له بهر چاون؛ مهلا سرونج داغی وهبیرم دێنێتهوه كه بێمهوه سهر خهتێ.
<br />
<br />كه كاتی شاییه و زهماوهندا شوێنی شاییه، شوێنی پێكگهیشتن و تێگهیشتن وا ئاوا دهبوو كه ئهندازهی نهبوو. مهلا حوسێن، عهوڵای سنجانی، برادهرانی رهشادهتی، حهسهن زیرهك، ماملی، رهسووی نادری و برایمی قادری بولبول بوون و ئێمه گوڵ، به بیستنی دهنگی شادی هێنهریان گهز به گهز باڵامان دهگرد. كه بووكی رازاوه دهگهیشته بهر دهركی ماڵه زاوا به بیستنی دهنگی دڵفرێنی، غهم رهوێنی، بلاوێنی مهلا حوسێن؛ زاوا له بووكێ مهده و زۆر قام و گۆرانی خۆشیتر، ماڵه زاوا سێو، نۆقڵ و پووڵیان بهسهر بووكی رووسور دا ههڵداویشت، بهڵام له بهر چووكهیی هیچمان وهگێرنهدهكهوت و زۆرجار لهوانه بوو له ژێر پێی مناڵانی گهورهتر له خۆمان له خۆ بینهوه، بۆیهش ئێرهییمان دههاتێ.
<br />
<br />لاوك، حهیران و بهیت و باوی، عهلی كهردار، عهلی خهندان و رهسووی نادری، برایم ههلامه و مهنیج حیران، حهمهی بهیتان، تووزهلهی كاكه لاوه و حهسهن تووزهله، نایهی كانهبی و دمبهگی تۆفیق و حهمه ڵۆتی، تاری بیوكه تورك و تۆفیق، شمشاڵی بهسۆزی قاڵهمهڕه شادی و كهیف خۆشیان بۆ ئێمه بهدیاری دێنا.
<br />
<br />به راستی دهوری مناڵی دهورێكی به رۆاڵهت شادیبهخش و غهم رهوێن بوو.
<br />
<br />رهمهزانانه پاش كردنهوهی بهربانگ و وهبهرچاوكهوتنی دیمهنی دڵرفێنی مانگ، نهقڵی قاوهخانان سهرخۆشییهكی مناڵانهی له ئێمه دا پێكدێنا. قاوهخانهكانی حاجی غهفور و عهلی زبێد بوون و بێدهنگی حهشامهتی نێو قاوهخانه بۆ گوێگرتنی له نهقڵهكانی رۆستهم و ئیسفهندیار، رۆستهم و سوهراب، حوسێن كوردی شهبستهری، ئهمیرئهرسهلان، ئهحمهد تهمبهڵ، ئهحمهد ترسهنۆك، بهسهرهاتی گوڵی خوێناوی، زۆر شتی سرنج راكێشی تر، عهزیز قوڵی و رهسووڵ زووره نهقڵیان دهگووت و مناڵانی وهكو ئێمه له بهر پهنجهره خۆیان دهگرت تا نهقڵ و نهزیله ببیسن، به بیستنی نهقڵ و بهسهرهات مهیلی بهرزهفڕی له ئێمهدا تهشهنهی دهكرد و ئێمهی مناڵ به ههموو ئاواتهوه له ئاسمانی جوان لهسهر فهرشی حهزرهتی سولێمان، شادان لهگهڵ خۆی دهبرد. پرسیاری كابرای بیسهریش كه له كاتی نهقڵ كوتنی سهری شهو دا خهوت بوو، ئێستهش له گوێدا دهزرینگێتهوه كه بهیانی له عهزیز قوڵی پرسی؛ ئهرێ رۆستهم نێر بوو یان مێ.
<br />
<br />ههتهڵوكه و مهتهڵوی باپیرهش دنیا و سهفای تایبهتی ههبوو، زۆرمان پرسیبا، دهیگوت؛ -عهبهسه، نهقڵ بهسه، وهتهوهلا، بوون به مهلا. یان رێنوێنی مام سۆفی تهسحێب بهدهستی پڕ ههستی كوچه و كۆڵانان كه پێی دهكوتم؛- خاڵه جوانهی مام وهتمانه، كهمی بخۆ و زۆری بزانه.
<br />
<br />بیرهوهری دهفهی عهوڵای سنجانی، خاڵه قاسم و گورپهكانی، حاڵهتی كهیف خۆشی رۆاڵهتێم تێدا بهدی دهكن. پهندی پێشینیانیش بۆ وهخت رابواردن ، فێربوون و فێركردن به ئێمه شادی دهبهخشی. مهلا له ماڵ نهبا، كهڵهباب دهبوو به بل قاسم، تێكوشین به ههوای میوانی ویشك بوو، كهس به دۆی خۆی نهدهگوت ترشه، شهنده له مهندهی كهمتر نهبوو، باران باریبا ئاشم دهگهڕا، باران نه باریبا جوتم دهگهڕا، كانێك ئاومان لێ خواردباوه بهردمان تێنهداویشت. دهمانزانی بهرد له جێگای خۆی بهسهنگه، جۆگهكان دهبنه رووبار، ههمو شتێك به خۆی، خوێش به مانا، بانگی محهمهدی به ئاشكرا خۆشه.
<br />
<br />شهو شهق دهبوو، بۆ ئهوهی دهخهومان كهن، ناچار به شهو لهبان، حاجی بوغاری، گورگه سهرههڵقهنه، دایكان و باوكان ترسیان ره دڵ دهخستین ئینجا دهنووستین. به رۆژی روون له خۆفی شهو بێ بهش نهبووین، كه نهكا به ههموۆ ئاواتهوه شهوه بمانباتهوه.
<br />
<br />رهمهزانانه به رۆژوو دهبووین، پارشهوانه ههڵدهستاین تێر و تهسهل، ترێ ونان، پهنیر و ماست، چای شیرین كراو به خاكه قهند و كولێرهمان دهخوارد، جاروبارهش به ههڵكهوت شۆرباوێ، دهنوستین تاوێ. بهیان دهنگوت، له خهوی شیرین دیسان رادهپهڕین، دهپهڕینه مهدبهق وسهر كوپهڵه ترشیات وهدووی موسلی دهكهوتین و به دوای ههڵقوڕاندنی ئاوی ترشیات و خواردنی چهند موسڵی تا نیوهرۆ بۆی دهكهوتین. به راستی به رۆژووی بن تهبهكێ بووێن، ئێوارانهش به ئهدهب دادهنیشتین و به خورما رۆژوومان دهشكاند. به درێژایی رۆژانی رهمهزانیش لهبهر دهركی دوكانی چۆلی حهمهشهل پیاسهمان دهكرد ودهخولاینهوه، یان له لای عیمادیش بهربانگانه گوێمان دهدایه قوڵته قوڵتی كوڵینی ئاو و هازهی سهماوهر غهمتارێنی، سهیری ههڵمی شادی و تهنیا گوێگرتن له تاریفی چای دارچینی ژین بهخشی. پارشهوانه بانگ و سهڵای مهلا عهلی و مهلا غهفوریش له دوو سوچی شار ئاگریان دهخسته دهمار، ههر موسوڵمان و كافرێكیان له خهو ههڵدهستاند و تین و توانایان لێی دهستاند. رهمهزان تێپهڕ دهبوو له وانه بوو له سی رۆژوو، رۆژوویهكمان گرتبا، ئهوكات سوێندمان دهخوارد و دهمانگوت؛ به خودای گهوره له رۆژووهكان یهكمان نهخواردوه، كه به دوایدا سهد مهرحهبا و ئافهرینمان پێدهگهیشت. جێژنهی رهمهزان دههات، عهتری ئاوپڕژێنی كوچه و كۆڵانان، پۆشینی جل وبهرگی خاوێن و جوان، دووكهڵی ئاگری پڵاو و خۆرشتی گهوره ماڵان دینیان به تاڵان دهبرد. بۆ ئێمهش ئاواتی دانیشتن له سهر سفرهی پڕ تهدارهك و رهنگین، ئاواتێكی شیرین بوو. رۆژی جێژنه درشت و ورد به رۆاڵهت كهیف خوشیان تێدا دهبینرا، بزم بوو گاڵته گهپ، گهمه و ههرا بۆ لێك خۆشبوون له یهكتر وشهكانی جوانی پیرۆز بێ، به حاجی بی، جێژنه مهبارهك له سهر زار نهدهكهوتن. ههڵبهز و دابهزی مناڵان كه له خۆشی جێژنه له پێستی خۆیان نهدهگونجان و دهتكووت، ئامادهن له شهقهی باڵان دهن وههڵفڕن بهر چاو بوو.
<br />
<br />بامێی و زولوبیا نهخشی گرینگ و شادی بهخشیان له میوانیی ماڵان دهگێڕا. زۆر مناڵ كه به ئاواتی خواردنی بامێی شیلهدار بوون، دهچوونه بۆسه چاوهڕوانی ههلی ههڵكهوتوو بوون له دهرفهت كهلكیان وهردهگرت و به تووندی بهرهو بامێی دهفرین. زۆر مناڵ له مهاباد كه خاوهنی پهناباد بان له قهراغ شۆرمهزهی به مهزهی كاخدر به لێوان دهخورا وجزوبزی سهمهدی جهرگفرۆش، كهیف خۆش دهبوون، به پۆزهوه لوقمهقاز و قاوت و دۆشاویان دهخوارد و مڵچهی زاریان بۆ زۆر منداڵی دڵپڕ له ئاواتی خواردنی شۆرمهزه و سهرداری دهنا، شكهلهبهڕۆن و نێوساجی مامهحاجی مهنگوریش زۆر مناڵی شاریان بۆ خواردن یان سهیر كردن بهرهو خۆ دهكێشا. به خواردنی شهربهتی كارسازی كاكهریم، مناڵانی شار شاگهشگه دهبوون. مهیلی خواردنی پهشمهك له دڵماندا دهماوه. به دیتنی ماجووم له بازارێ لیكی زار دهتكایه خوارێ، بهڵام خواردنی بامێی ئهویش بامێی شیلهدار ئاواتێكی تر بوو. ههر كهس بامێی شیلهداری خواردبا سهرانسهری رۆژ نهشئه بوو، بای رهگوێ دهنیشت و له شیرنی و خۆشی بامێی شیلهدار ئێمهی تامهزڕۆ و دڵبرینداری ئاگادار دهكرد و تاسهی خواردنی له دڵی مناڵانی به هیوای ههژاری شار گهشهدار دهكرد.
<br />
<br />بهرزبوونهوهی دووكهڵی ئاخ و داخی مناڵانی نهداری شار بهرچاو بوو. له خهویشدا "شیلهدارهبامێ"دهنیگدهداوه. بامێی شیلهدار بۆ ئێمهی نهدار ببوو به وێنهی كهم وێنهی جوانترین و خۆشترین و شیرنترین نهعمهتی ژیان. ههركهسهی ههیبا، بامێی شیلهداری دهخوارد و ههر كهسهی نهیبا، نا. رێگهی گهیشتن به ئهویش وهدهست خستنی پهنابادی رهنگ سوور بوو، كه له زۆر مناڵی شار دوور بوو. جارجار پهنابادێكمان وهدهست دێنا، تووند له دهستمان دهنا و بهره و بامێ فرۆش وهڕێ دهكهوتین. به پهنابادێك بامێ دهخورا بهڵام بێ شیله، ئهوه باوه بتهوێ ئهسهر له سهر ههر كهس دابنێی بهر له ههموو شتێك، خۆ نزیك كردنهوهی گهرهكه. ئێمهش لهو گهڕهك بۆ ئهو گهڕهك دهڕوێشتین تا یهكی ئاوا ببینینهوه و بهێڵێ به پهنادێك بامێی شیلهداری له لا بخوێن. ههوڵمان دهدا گۆشهیهك له دڵی بامێ فرۆش به نهقڵ و نهزیلهی خۆش داگیر بكهین و بیكهینه هێلان تا به ئاواتمان بگهین. بۆ گهیشتن به بامێی شیلهدار سهید جهماڵی دوعانووسیشمان له بیر نهدهچوو، كه دوعایهكمان بۆ بنووسێ بهڵكوو دڵی بامێ فرۆشی پێ نهرم بێ، بهڵام كه فكرمان دهكردهوه خۆ سهید جهماڵیش بۆ دوعا نووسین پووڵ و پارهی دهوێ. لهو بیره پهژیوان دهبووینهوه. تهنانهت كاتی پووڵ كۆكردنهوهی پاڵهوانه كزه، دهچووێنه سهیری بهتهمای كهوتنی پهناد له دهستی بووین، بهڵام ئهوهش زۆر كهم ههڵدهكهوت.
<br />
<br />بامێی شیلهدار نهتهنیا بۆ ئێمهی كڕیار، بهڵكو بۆ فرۆشیاریش گرینگێكی تایبهتی ههبوو، زۆر خاوخێزانی شار به فرۆشتنی بامێ بهرێدهچوون. بامێ فرۆشه چوكهكان دهبوایه بهربهیانی لهبهر دهركی دووكانی وهستای بامێ به رێز وهستابان. پاش چاوهنواڕی له رادهبهدهر نۆرهیان گهیشتبایه و بامێی به شیلهیان لێ كریبایه. دوایه كوچه به كوچه، كۆڵان به كۆڵان گهڕابان هاواریان كردبا: "بامێ، بامێی شیلهدار، بامێ به ههنگوێنی" بامێكهیان ورد،كراباوه، ئینجا سهر له نوێ بامێی به شیلهیان وهرگرتبا. مله رهقهبهری و كێ بهكێی بامێ فرۆشی، ههم بۆ وهدهستخستنی چهند پهنابادی پتر و ههم له بهر پێكهاتنی كهسپی بڕواپێكراوی له كهس وكار شتێكی باو و بهرچاو بوو. زۆرماڵ كه كوڕیان له ئیجباری بوو به داهاتی كهمی بامێ، ههر رۆژه چهند پهنابادیان له زاری مناڵان دهگێراوه و بۆیان دهناردن.
<br />
<br />بامێی شیلهدار خاوهنی بهسهرهاتی سهرنجراكێشی سهیره.
<br />
<br />رۆژێك له رۆژان مناڵێكی بێ پهناباد له مهاباد دهخولاوه و به نهرمی ههنگاوی ههڵدێناوه، سهروبهندی رۆژئاوا له سهر چۆم دانیشتبوو، چیلكهی له ئاو وهردهدا، له قهراغ چۆم خانووچكهی سازدهكرد و دهیروخاندهوه، له نهكاو تروسكهی دوو پهنابادی وهچاوكهوت. ئوخژنی كهوتهدڵ و وهك گوڵ گهشاوه، به خۆشی دیتنهوهی پهناباد سهر خۆش و شاد بهرهو بامێی شیلهدار وهڕێكهوت. به دوو پهناباد دهتوانێی بامێی شیلهدار بخوا. به نارهنار له رێیه بیری دهكردهوه و ئهو پرسیارانهی بۆ دههاته پێش، بامێی شیلهدار بخوا یا نا؟ ئهگهر بامێی شیلهداری نهخوارد، ئهرێ یهك بامێیان بخوا یان دوو؟ پاش بیركردنهوهیهكی زۆر هاته سهر ئهو بڕوایه كه چهلێ یهك بامێ بخوا. ددان به جهرگ داگرێ و پهنابادی تر بۆ پاشه رۆژ راگرێ. یهك بامێی بێ شیلهی خوارد و له رێیه پهنابادهكهی تری ونكرد. پهناباده سووره خۆی لێشاردهوه، بیری بیره خهوی پێ ئهسپارد و بهرهو ماڵێی ناردهوه. غهمی لهدهست چوونی پهناباد له لایهكهوه و خۆشی خواردنی بامێی به شیلهش له لایهكی تر، حاڵهتێكی سهیریان به كوڕه بهخشیبوو. مناڵی فهقیر و ههژار كه به نهدی و بدی ناسراوه، زۆر كهم ههڵدهكهوێ تهواو شاد بێ و سوڕانی چهرخی زهمان به پێی مهیلی بگهرێ.
<br />
<br />پهردهیهكی تر له پهردهكانی سینهمای ژیان دێته بهرچاوان،
<br />
<br />كاتێك شوانی له چیا گهڕاوه به بلوێری غهم ههڵدهڕێژێ و ئهی له گوڵێ و ئهی له سوورهگوڵێ دهژهنێ، له ئێوارهی غهمباری رۆژێكی بههاری دا كاتێك پڕشهنگی خۆر بێ تینه و ههردێ و بێ هێزتر دهنوێنێ، كاتێك بولبولی بێقهراری دڵ پڕ به سۆز، زۆر به نزمی بۆ گوڵی ژاكاوی زهمان دهخوێنێ، كاتێك ههوری ئاسمانی تهم گرتوو، روپهڕی شادی دهدڕێنێ، كاتێ بهزم و ههرای سوعبهتی دوایین جاری مناڵانی بهرهو ماڵ گهڕاوه، میچی ئاسمان دهلهرزێنێ، كاتێك بهردی پهژارهی پیاوی قهرزداری له فیكرهوه چوو لهشی خهمباری وێكدێنێ، كاتێك پیاوێكی نهخۆش و پهرۆش به دهستی لهرزۆكی جغارهیهك دادهگیرسێنێ، كاتێك بای به تهوژم شوشهی ناسكی پهنجهره ماڵێك دهشكێنێ، كاتێك مناڵێكی چاوگهشی كورد له لای بامێ پهنابادێك ههڵدهخڕێنێ. كاتێك چپهی ئهسپایی دڵداری دوو گهڵای داری مالئاوایی وه بیر دێنێ، ها لهو كاتهدا له بهر دهركی دوكانی بامێ فرۆشیی وهستا مستهفا، هاوار ههستا، ئای بیگره، بامێی دزی! مناڵێكی چاوگهشی بێ ئهنوا و به كزی له قولینچكێك وهستا، به گریانهوه هاواری كرد: وهستا، وهستا و، له نهكاو به یهكجاری بۆ ههتا ههتایه قهلبی پاكی راوهستا.
<br />
<br />بیرهوهرییهكانی مناڵی و به تایبهت بامێی شیلهدار یهك له دوای یهك وهك پهردهكانی دوا به دوای فیلمی سینهما دێنه بیر و وهبیری دهورانی مناڵێم دهخهنهوه. گا به بزه و گا به زهردهخهنه لهگهڵ خۆیانم دهبهنهوه و له شوێن و زهمانی روودانیان میوانم دهكهنهوه. له كوردستانی به مراد نه گهیشتوو دا، زۆر كهس هێشتاش ههن كه به ئاواتی خواردنی بامێی شیلهدارن. جێی خۆیهتی بیری بامێ و بیرهوهرییهكانی له بیر نهچێتهوه، له گوێمدا ههموو كات و ساتێ دهزرینگێتهوه:
<br />
<br />- بامێ، بامێی شیلهدار، بامێی به ههنگوێنی، له شیلهی دا خنكاوه، شیلهداره بامێ، بامێی شیلهدار...
<br />
<br />چهپكێ گوڵ و چهپكێ نهرگیس مهرگتان نهبینم ههرگیز. گردهبهردان خهرمانانی 1362
<br />
<br />
<br />
<br />ماموستا ئازاد سهكر
<br />
<br />
<br />
<br />تێبینی:
<br />
<br />*سپاسێكی زۆر بۆ خوشكه سهكین، كه ئهم كاسێتهی له ئیختێار نام و ئیزنی نووسینهوه و بڵاوكردنهوهی پێ دام.
<br />
<br />** من ئیزنی هیچ چهشنه ئاڵوگۆڕ و دهستتێوهردانێكم به خۆم نهداوه و چۆن گوتراوه ههر بهو چهشنهشم نووسیوهتهوه.
<br />
<br />مهرزه
<br />
<br />
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-106666523064362106?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1066321492677652952003-10-16T18:24:00.000+02:002003-10-16T18:24:52.563+02:00<font style="font-family: Unikurd web, Tahoma; unicode-bidi: embed; direction: rtl; " ><P>كاك مه‌چكۆ سپاس بۆ تێبینێه‌كانت.جارێ ئه‌وه ده‌ستگه‌رمییه. دوامینی ئه‌‌وه‌ش، هه تا ماڵ بیێه وێ له مزگه‌وتێ حه‌رامه! قاسم ده‌ڵێ، ئه‌گه‌ر ده گونجێ شتی ئه‌و وێبلاگه بچكۆڵه‌یه له‌و سایته گه‌وره‌یه‌تان باوێژن.<BR><BR>گۆڵه‌گه‌نم سپاس بۆ زه‌حمه‌ته‌كانت. تكایه شیرو تیرمان لێ مه‌كێشه.!<BR><BR>گه‌ڵا خانم،تكایه ته‌شریفتان بێنه لامان و بۆمان شی كه‌نه‌وه چتان فه‌رمووه، ئه‌وسا چایه‌كیشمان له‌كن بخۆوه!!‌<BR> </P></font><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-106632149267765295?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1066301969714699772003-10-16T12:59:00.000+02:002003-10-16T12:59:29.006+02:00You are driving me insane
<br />
<br />With your ways
<br />
<br />Try to make me tame
<br />
<br />
<br />
<br />You breathe me to death
<br />
<br />There is no air left for me
<br />
<br />Why can’t we just
<br />
<br />Leave each other be
<br />
<br />
<br />
<br />Cause I’m not free
<br />
<br />I’m not free
<br />
<br />
<br />
<br />You go your way
<br />
<br />And I mine
<br />
<br />Life will go on
<br />
<br />And we’ll both be fine
<br />
<br />
<br />
<br />You are imprisoning me to wait
<br />
<br />But I tell you it’s too late
<br />
<br />This time the key is too late
<br />
<br />When you open you’ll see
<br />
<br />That I’m gone
<br />
<br />
<br />
<br />You’re driving me to the edge
<br />
<br />These days you try to
<br />
<br />Push me of the ledge
<br />
<br />
<br />
<br />But I’m not free
<br />
<br />I’m not free
<br />
<br />Your chain is still around me
<br />
<br />
<br />
<br />You keep grabbing me
<br />
<br />Keep calling me
<br />
<br />
<br />
<br />I’m not free
<br />
<br />Let me be
<br />
<br />I’m not free
<br />
<br />Just let me be
<br />
<br />
<br />
<br />Ala Riani
<br />
<br />
<br />
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-106630196971469977?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1066156125480967392003-10-14T20:28:00.000+02:002003-10-14T20:28:45.203+02:00وهك تاقه گوڵدانه سپیێ چكۆڵهكهی
<br /> بهر پهنجهره گهورهكهی
<br /> بهرامبهر به جهنگهڵه سهوزهكهی
<br />ماڵه تۆم
<br />ههرچهند تێر ئاوتر بم
<br />دڕو باریكه تیژهكانم زووتر دهبن
<br />به گووڵه سووره وردهكان
<br />
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-106615612548096739?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1065800317105609852003-10-10T17:38:00.000+02:002003-10-10T17:38:36.703+02:00به هانای رێفرهندۆم بۆ سهربهخۆیی كوردستانهوه بچین
<br />وهك ئاگادارین له باشووری كوردستان پڕۆژهی بهرهو رێفراندۆم لهلایهن دهستهیهك نیشتمانپهروهر دهستی پێكردووه. ئهم پرۆژه، له ماف و وهدیهاتنی ئاواتی دێرینهی گهلهكهمان دهدوێ، پێزانین و نیاز بهم مهسهله گرینگه، لهم ماوه كهمهدا وایكردووه كه بزوتنهوهیكی جهماوهری له نێو ههموو چین و توێژهكانی گهلهكهمان له ههر چوار پارچه نیشتمان بخاته گهڕ. گهلی كورد نهك تهنانهت له كوردستانی باشوور بهڵكوو له سێ پارهچهكانی تری كوردستانه لهت لهت كراوهكهمان بهم ئاسته هوشیارێ نهتهوهییه گهیشتووه و دهزانێ، پشتیوانی له رێفراندۆم و سهركهوتن له رێفراندۆم دا، دانپێدانانی دنیایه به بوونمان، به خاكمان، به ئاڵامانه و، ههروهها چۆكدادان به داگیركهران و زاڵمانه. رێفراندۆم له كوردستانی باشوور چارهنوس سازه، سهركهوتنی رێفراندۆم له كوردستانی باشوور خوڵقاندی بڕبڕهی پشته بۆ بهشهكانی تری كوردستانمان. شكستی رێفراندۆم، دهبێته شكهستێكی نهتهوهیی كه قهروبووكردنی ئاستهمه. ئێمهی كورد با له ههر شوێنێكی ئهم دنیایهن ههنگاو ههڵێنین بۆ ئهم خهباته نیشتمانییه. پشتیوانی و ئامادهیی خۆمان بۆ بهرهو پێش بردن و سهر كهوتنی ئهم ئهركه نهتهوهیییه دهرببڕین. ههر ههوڵ و كۆششێك له لایهن ههر كهس وتاقمێكهوه بۆ ساردكردنهوهی خهڵك لهم پڕۆژه بهرهو نسكۆ بردنی خهباتی گهلی كورده. مێژوو ئهوجاره ههلێكی لهباری بۆ رهخساندوین و ههق نییه كه ئهم دهرفهته به فێڕۆ بدهین، ئهگینا ههموومان مشكڵۆزمه و گوناهباری بهرهكانی داهاتوو دهبین. دهبا پێكهوه چاوی گهلی كوردمان روون كهینهوه و ههموو هێزی خۆمان بۆ چهسپاندنی ئهو ئهركه گرانه بهكار بێنین.
<br />حهڵهبچه، ئهنفاڵ، قارنێ و قهڵاتان و گۆڕه به كۆمهڵهكانمان له بیر نهكهیێن و بۆ دووپات نه بوونهوهی ههزاران كارهساتی تر لهم چهشنه به هانای یهكتربێن.
<br />به باوڕ به خۆمان و مافی خۆمان سهربهستی خۆمان مۆر كهین، بتوانین به پشتیوانی كردنی خۆمان له خۆمان له ههر كوییهك كه ههین كاریگهری بكهن لهسهر دهسهڵاتداران و رای گشتی خهڵك و به شێوهیه سرنجی دنیا بۆ لای مافی رهوای خۆمان را بكێشین.
<br />با له دهوری یهك كۆ بینهوه بۆ خوڵقاندنی رێفراندۆم و له دایكبوونی كوردستانێكی نوێ.
<br />با دهنگی خۆمان له پاڵ یهكتر دانین و وتهی د. بورهان یاسین ببێته دروشممان:
<br />رێفراندۆمان دهوێ و، له رێفراندۆمیشدا كوردستانێكی سهربهخۆمان دهوێ.
<br />بژی كورد بژی كوردستان
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-106580031710560985?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1065722735331866562003-10-09T20:05:00.000+02:002003-10-09T20:05:35.403+02:00دولی
<br />ههرئهوهنده كچێك له گهڕهك به شوودهدرا، شادی و خۆشێكهی تهنیا بۆ كچهكه یان باشتر بڵێن بۆ بووك نهبوو، بهڵكوو ئهو خۆشییه بۆ تهواوی خهڵكی گهڕهك بوو. ههر بهم چشنه ئهگهر كچێك بهختی دهبهسترا و مێردكردنی وهدرهنگی دهكهوت، چاوهڕوانیی تهواوی خهڵكی گهڕهكی دادهگرت. گشت دهرو جیران دهست به دوعا دهبوون بهڵكو خود ا بهختی بدا و مێردێكی بۆ بنێرێ.
<br />داده دولی یهكێك لهم كچانهی گهڕهك بوو كه لهههموو كچانی تری گهڕهك زۆرتر مستی بووكانی وهتهختی پشتی كهوتبوو و دوعای *نهخشهت لێبێ* ی بیستبوو، بهڵام تا ئێستا هیچ رسقێكی به نسیب نهببوو.
<br />مهلازاده له ههر ماڵێك مهولودنامهی خوێندباوه، دوای خوێندنهوهی مهولودنامهكه، دوعای بهخێری بۆ زهلیل و داماوان، چاولهدهستان، زیندانیان و ئهوینداران دهكرد و له كۆتاییشدا له خودای گهوره دهپاڕاوه:
<br />-خوایه، هیچ سهرێك به تهنیا له سهر سهنیر دانهنێی... خوایه، مهقسوودی مهقسوودداران حاسڵ كهی...خوایه...
<br />له كۆتایی داوا و تهمهنناكان دا جهماعهت به تێكڕایی دهیانگوت:
<br />-ئیلاهی ئامین!
<br />كهس نهیدهوێرا به سرتهش پرسیاری لهوهی پهنا دهستی بكا كه دولی بۆ ههتا ئێستا ههر ماوهتهوه؟ یان چۆنه تاكوو هێشتا كهسی وهگیر نهكهوتووه؟ مهلازاده وهك ئهوهی بێسیمی پێبێ، وهدهنگ دههات و دهستی به نوتق دهكرد و دهیگوت:
<br />_خوشكێ گیان، گورگی لاوازانیش ههیه! جا با كهمێك خێل بێ، شیرین گڕوێ بێ، وهك كۆڵهكه درێژ و رهق وتهق بێ و پشتێندی لهسهر سمت و ساتانی گێر نهبێ! بهس نییه دهزانێ كڵاوی تهریب بدا و كڵاوی میلی بچنێ. بهس نییه شۆرباو باینجان دهزانێ... دهبێ قوڕاویش بخۆنهوه یهكی ئاوایان وهگیركهوێ...
<br />ههروهها ههركهس چوارشهمۆانه چووبا سهر چاكهچكۆڵه یان سهر بوداخ سوڵتان، به ئهركی سهرشانی خۆی دهزانی كه چلدانه بۆ داده دولی بگرێتهوه و ئهگهر تاقی هێنابا پێش ئهوهی بچێتهوه ماڵه خۆی له سهر رێگاوه خهبهرهكهی بۆ دولی دێنا.
<br />زۆر كات شهوی شهمۆانه دولی به بیانووی وهرگرتنی سههۆڵ یان حاجهتێك دهچوو ماڵه دراوسێكان له ماوهی ئهم هاتووچۆیه دا شهمۆلهی دهگرتهوه.
<br />رۆژێك ئهوهی له مێژ بوو چاوهڕوانی دهكرا بهقهومێ، قهوما. دوعاكان رهوابوون و خوازبێنیكهرێك گهیشته جێ. خۆشییهكی بێ وێنه له كووچهدا وهبهر چاو دههات، سهوزی و پیواز و پهتاته له كوچهی پاك دهكرا، تهنانهت پینهوپهڕۆش ههر له كوچهی دهكرا، له ههر یهكهی قسهیهكت دهبیست، كهس نهیدهویست له باس و خهبهران وهدواكهوێ.
<br />-دهڵێن زاوا زۆر به پهلهیه و دهیهوێ ئهم حهوتوویه مارهی بكا و ههر ئهم حهوتوویهش بیگوێزیتهوه.
<br />-گویا كابرا كهنگری بن خیزێ... ههر خۆی و گوێیهتی...
<br />- كاسپه، نێوماڵێكی خۆشی ههیه...
<br />لهگهڵ بڵاوبوونهوهی خهبهری خوازبێنی و مێردكردنی دولی، كهس دولی له دهرك و بانان نهدهدیت، تهنانهت سهریشی له دهرگای ماڵێی وهدهرنهدهنا. ئیدی رۆژێ دوو جاران، بهیانان و ئێواران بهر دهگایان ئاوپڕژێن نهدهكرا و گهسكی لێنهدهدرا.
<br />له نێو ژنان دا بڵاوببۆوه، كه دولی كوتوویهتی:
<br />-زۆرم پێی عهیبه مێردم كردووه، له شهرمان وهخته داڕزێم...
<br />دولی نهك ههر ئهم قسانهی كردبوو، تهنانهت ههڕهشهشی كردبوو و گوتبووی:
<br />-به هیچ جۆرێك رازی نیم داوهتم بۆ بگیرێ و، ئهگهر بێتوو شایهر پێی لهم حهساره بنێ، من ئهم وهسڵهته ههڵدهوهشێنمهوه.
<br /> كهس ئهم پهیام و ههڕهشهیهی به دڵ نهبوو. زهماوهند بێ شایهر و داوت چۆن دهبێ؟ بهڵام دهسهڵات نهبوو، بووكه و دهبێ به قسهی بكردرێ.
<br />لهبهر ئهوه كه ئهمهگی دولی له سهر شانی زۆربهی دهروجیرانان بوو، ههموو دهیانویست به ههڵپهڕین له شایهكهیدا تۆڵهی بۆ بكهنهوه. رۆژی پێنجشهمۆ قهرار بوو بووك بگۆێزرێتهوه، سهروبنی كوچه ئاو پرژێنكرا و گهسكی لێددرا. ههرچهند گووترابوو بووك سهعات حهوتی شهو دهڕوا، بهڵام خهڵك ههر له ههوهڵی نێوهرۆوه چاوهڕوان له كووچه كۆببونهوه تا بووكی بهڕێ بكهن.
<br />ههرتاوناتاوێك كه ماشێنێك له كوچه دا پهیدا دهبوو، حهشیمهت به تێكرایی هاوریان دهكرد: هاتن! هاتن!
<br />كوچه، یهكی دیكهی نهدهكێشا. بۆ بهڕێكردنی بووك له كۆڵانهكانی دهوروپشتیش را خهڵك هاتبوون. ههركه ماشێنهكان بهراستی گهیشتنه جێ، له پڕ تهپهتهپ پێدابوو. یهكێك له كوڕه جحێڵهكانی گهڕك له بنی ئافتاوهی دهدا و و ئهوی دهیگووت نهیدهگووتهوه:
<br />-دولی گیان كێ دهڵێ تۆ منداڵی نۆ جار نهوهدونۆ ساڵی
<br />تهواوی منداڵ دهستی یهكیان گرتبوو و خۆیان له عهرزێ دهكوتا و ههڵدهپهڕین.
<br />به گریان و چهپڵه لێدان و ئاو به دوا رشتن بووك بهڕێكرا.
<br />مانگی تێوهرنهسووڕا گهسك لێدانی بهردهركهی ماڵهبابی دولی دهستی پێكراوه، سرت و خورتی تازهش له نێو ژنان پهیدا بۆوه. ژنان به پۆل له دهوری مهلازاده هاڵابوون كه دهیگووت:
<br />-قسهی خۆمان بێ و له نێومان دهرنهچێ. دوێنێ شهو، بانگی خهوتنان بوو، كابرا به ئاسپایی له دهركهی دهدا، نیوه به پاڕانهوه و نیوهش به قهڵسی دهیگووت:
<br />-* دولی گیان، دولی! بیكهوه، بیكهوه بی...! كچێ، قهڵسم مهكه... شهیتان به نهعلهت بێ... ! جا ئیدی وامهكه ژنت به سهر بێنم *
<br />
<br />گزینگی ژماره 28 هاوینی 2000
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-106572273533186656?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1065541651101423632003-10-07T17:47:00.000+02:002003-10-07T17:47:30.760+02:00ئازیزانم مهمنوونتانم كه بهسهرتان كردومهتهوه و سوپاسێكی زۆر بۆ تێبینییهكانتان:
<br />مهچكۆ گیان، ئهگهر له بیرت بێ حهمهی من * پیاوای نێو پیاوان بوو... وهدوای قسه و قسهلۆكان نهدهكهوت...* بهڵام ئێستێ * به كۆخین و پشمینی ههموو كهس ههڵدهبهزێتهوه* جا به رای تۆ لهم تهنزهدا پیاوی نێو پیاوان یانی چی؟ با له شتێكی تریش دڵنیات كهم، حهمهی من كهڵهشێری دهروژورێیه!! مهچكۆی بهرێز، له ههموو شوێنێك ههر ئهم بهزمه، به چهپڵه دهدبهنه ژوورێ و به نووكه شهپانیش دهرتدهپهڕێنن! خودا ئاوای كردوه، عهبد شهرمهندهیه!
<br />گوڵهشلێر گیان، من زۆر رقم له ناوچهگهرییه. خهڵكی كام بست له كوردستان بین ( نامهوێ پهنده گورینهكهی كۆنی خۆمان بێنمهوه ) ههر یهكین.
<br /> گورین: ئهوشته-كاوراكه( ههمبانه بۆرینهی ماموستا ههژار)
<br />له ناوچهی ئێمه ئهگر بێانهوێ به سووكی یان به نههێنی باسی كهسێك بكهن كه پێشتر باسی لێ كرابێ، دهڵێن، كابرای گورین.
<br />بهردهقانی بهرێز، خۆشهویست ههروهك بهردهكانی كوردستان، تۆ سهری خۆت شێعرێكی مێعریم بۆپێدا بكه كه ههم ریتمی ههبێ، ههم وهزنی ههبێ، ههم قافیهی ههبێ و ههمیش خوێنهر لێی تێبگا.
<br />لهیلا گیان. چاوهكهم من پرسیارێكم له تۆیه، چل میلیون ئهستێره(به جاش وباشهوه) لهو سهرهوهی به چوار تهنیا چوار داگێر له خوارهوه ناوێرن.
<br />هاوڕێ بارام، برا كارت دا دهست خۆت من له مێژه دهربهدهر به دوای یهكێك دا دهگهڕێم، شتێك له سهر گۆڕم بخوێنێتهوه، ماڵت سهد جار ئاوهدان! موشكولۆزمهم بی ئهگهر بێتوو ئهوهی لهسهر منت نووسیوه لهوێندهرێ نهیخوێنیهوه. ههر له ئێستاوه سپاسی خۆم دهردهبڕم. هاوڕێ گیان، دهبووری له كۆتاییدا شتێكم وهبیر هاتهوه، خودا بۆ خۆی دهزانێ، من زۆرم پێخۆشه، زڕه نووسهر و زڕه روناكبیربم ههتاكوو زۆڵه كورد!
<br />
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-106554165110142363?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1065292532143662422003-10-04T20:35:00.000+02:002003-10-04T20:35:31.783+02:00 فاتحی شێخ كهوا سوری بهر لهشكر
<br />
<br />ماوهیهك لهوهی پێش نووسراوهیهك له لایهن فاتحی شێخ به زمانی فارسی له ژێر نێوی "جبهه كردستانی" له یهكێك له سایتهكانی ئینترنێت بڵاوبۆوه. لهو نووسراوهدا، نووسهر به راشكاوی و بێ پێچ و پهنا ههڵوێستی تاقمێك دهردهبڕێ كه به نێوی كۆمونیزم و ماركسیزم قۆڵیان له دوژمنایهتی راستهوخۆی نهتهوهی كورد و ههرچی به ئهوهوه پهیوهندی ههیه ههڵماڵیوه.
<br />نووسهر ههر چهشنه "ناسیونالیسم" ێك به گشتی رهت دهكاتهوه و، مهقولهی "نهتهوه" و "نهتهوایهتی" به شتێكی درۆ دهزانێ، جا لهههر شوێنێك و له ههر قهوارهیهك بێ. ههر له ژێر ناوی ئهو تێزه به "چاوی وریای مرۆڤێكی پرسكهر" مهسهلهی كورد و بزووتنهوهی رزگاریخوازی گهلی گورد چارهسهر دهكا و سووك و هاسان نهتیجه دهگرێ كه:
<br />_ناسیونالسمی كورد بهشێك له دواكهوتووترین و پڕ له ناتهبایی ترین چهشنهكانی ناسیونالیسمی هاوچهرخه...
<br />
<br />
<br />ههڵبهت ئهگهر بێتو جنێو و سوكایهتی كردن و درووشمی سووك و چرووكی لێ دهرهاوێژی، كاكڵ وناوهڕۆكی ئهو نووسراوهیه ههر ئهوه تێزهی سهرهوهیه كه چهندپات دهكرێتهوه. له راستیدا هیچیهك له دووژمنانی داگیركهی كوردستان ههتا ئێستا بهو شێوه نهیانوێراوه ئاوا به زولالی و ئاشكرایی رق و كینهی خۆیان گهڵاڵه بكهن. ئهو گهڵالهیه یان باشتره بكوترێ ئهو تێزه له لایهك سیاسهتی به نێو كۆمونیزمی كرێكاری سهبارهت به بزووتنهوهی گهلی كورد بۆ بهدهستهێنانی مافی چارهنووسی خۆێ دهردهخا و له لایهكی ترهوهش ئهو كهسانهی خۆیان له پشت درووشمهكانی ئازادیخوازانهی ڕهنگاورهنگ وپڕ سهیر وسهمهر شاردۆتهوه، دهستنیشان دهكات.
<br />بۆ نووسهر مهسهلهیهكی گرینگی سیاسی هاوچهرخ وهك مهسهلهی كورد به هاسانی پێچانهوهی بابۆڵهیهك وایه، كه خواردنهكهی زۆر زهحمهت نیه و زووش له سكدا ههزم دهبێ. بهڵام ئهوه كاری نیشتمانپهوهرانی كوردیش زۆر هاسانه دهكاتهوه كه له بهرانبهر ئهو تاقمهنهدا ههڵوێست بگرن.
<br />له ئهدبیات كلاسیك ماركسیسمدا به هیچ شێوهیهك تێز یان گهڵاڵهیهكی یهكدست بۆ مهسهلهی نهتهوایهتی دیارینهكراوه، ههر له ئهساس دا ماركس و ئینگڵس یان كاتیان نهبووه یان نرخێكی ئهوتۆیان بۆ مهسهلهی نهتهوایهتی دانهناوه. تهنیا ههڵوێستی ماركسیسم سهبارهت بهو مهسهلهیه، ههڵوێست له "ههلومهرجی تایبهتی"دا بۆوه، وهك ههڵوێستی ماركس سهبارهت به مهسهلهی ئیرلهند كه له پێشدا ماركس پێی وا بوو خۆشبهختی كرێكارانی ئیرلهند له وهی دایه كه لهگهڵ ئینگلیس بمێنهوه، بهڵام دوایه ئهو ههڵهیهی خۆی راست كردهوهو رایگهیاند كه خۆشبهختی كرێكارانی ئینگلیس له وهی دایه كه ئیرلهند له ئینگلستان جودا بێتهوه . بهڵام فاتحی شێخ وهك كابرایهكی ناشارهزا كه له ئهدهبیاتی ماركسیسم دوور بێ. ئهو حوكمه گشتییه به نێوی ماركسیسم كه هیچ فڕی بهو ئایدهئۆلۆژییه نیه رادهگهیهنێ و به رهوتێكی "درۆ"و "كۆنهپهرستانه"ی له قهڵهم دهدا. جا كه دهگاته مهسهلهی كورد چهند هێندهی دیكهشی له سهر دادهنێ و نهتیجهی لێ وهردهگرێ كه ماركسیم و ناسیونالیسم دوو جهمسهری دژ به یهكن. ئهو تێزه بێ سهروپێیهی له كوێوه هێناوه دهبێ له سهری بكوترێ. ئهگهر نووسراوهكه به كوردی بووبایه لهوانهیه كوترابا ئهوه هاوڕێیانی سهركردایهتی حیزب نهیانزانیبێ كه ئهو برادهره چ دهسته گوڵێكی به ئاو داوه. بهڵام نا، وا دیاره "رفقا"ش ههر لهو قوماشهن. ههڵبهت كهسێكی كهلهپوور وهونهر و مێژووی گهلانی جیهان به درۆ دهزانی چ ههوجێی بهوهیه كه بچێ كتێب و نووسراوه و مێژوو بخوێنێتهوه. روانگهی نووسهر به شێوهی ئاخوندێكی ئیشك ودوگمی موسوڵمانی توند هاژوێه كه تهنیا خاوهن سهرچاوهیهكی تێڕوانینه و بهس، یان وهك قهشهكانی سهدهی ناوهڕاست كه زانست و هونهریان به كفر دهزانی، و بۆ بهرژهوهندی دهسهڵاتی خۆیان تهنیا نووسراوهی كتێبی پێرۆزیان به سهرچاوه دهزانی، مهسهلهكان ههڵدهسهنگێنێ. دیاره ئهو وێكچوونه تهنیا له مهسهلهی ههڵسهنگاندن دا كورت ناكرێتهوه. بهڵكو ئهو چهشنه ماركسیسمه تایبهتییهی فاتحی شێخ و هاوڕێیانی پتر وهك جیهانبینی "ئۆمهت"خوازی ئیسلامی دهچێ، كهتێیدا به رواڵهت میلهتێكی تایبهت مافی تایبهتی نیه. بهڵام له ئهسڵدا ئهوه نهتهوهیهكی دهستنیشانكراوه كه مافی موتڵهقی ههیه بڕیاران بدا.
<br />لهو ههڵوێستهڕا دیاره كه بۆچوونی لێننی سهبارهت به مهسهلهی نهتهوایهتی له لایهن لایهنگرانی كۆمونیزمی كرێكاری هیچ بایخێكی نیه، فاتحی شێخ و دۆستانی ئهو بهشهی ماركسیسمیان به ئانقهست قرتاندوه، بهڵام ئهوهش عیلمی غهیبی ناوێ مرۆ تێبگا. فاتحی شێخ زمان ، فهرههنگ، بهرژهوهندی نهتهوایهتی، بهرهی نهتهوایهتی موسیقاو هونهر وهونهرمهندی نهتهوهیی و ههرچی به مهقولهی نهتهوهوه پهیوهندی ههیه، به كورد رهوا نازانێ و به شێوهی خودای حهسود و ترسناكی"یههوه" كه بۆ موسا وهحی دهنێری ئاواش بۆ كورد حوكم دهفهرموێ. بهڵام كه دهگاته نهتهوهی فارس ههموو شتێك بۆ ئهو پێرۆزه و دهسهڵاتی سیاسی ئهبهدی به بهژنی بڕاوه و ههر له رۆژی ئهزهلهوه ههتا رۆژی ئهبهد بۆی ههیه و قانوونیه و رهوایه كه سهروهری خۆی به گهلانی بندهستی ئێران داسهپێنی و حافز كوتهنی"ناز به فهلهك بفرۆشێ". ئهوهیه سڕ و رهمزی ئهو تێورییانهی فاتحی شێخ، بۆ گهلی كوردی ههڵدهپێچێ. نووسهر به دانی ئهو حوكمه، مێژووی خهباتی گهلی كورد له رۆژێ ههوهڵهوه ههتا ئێستا كه تهنیا به مهبهستی پێكهێنانی ژیانێكی ئازادو پڕ له كامهرانی و خۆشبهختی بووه، پووچهڵ دهكاتهوه. ههرگیز له نووسراوهكانی كلاسیكی ماركسیتیدا ئهو مافه له مرۆ زهوت نهكراوه كه هیچ، بهلكو ئامانجی سهرهكی ئهو مهكتهبه به ئارهزوو گهیاندنی خهڵكانی بێبهش و چهوساوهیه.
<br /> نووسهر له نووسراوهكهدا بێ هیچ لێكدانهوهیهك یان دهستنیشانكردنی سهرچاوهیهك به بیانوی ناسیونالیست بوونی گهلی كورد ههڵدهكوتێته سهری و دۆو دۆشاو تێكهڵدهكا و پاشانیش به گوناهی تێكۆشانی خهڵكی دڵسۆز بۆ پێكهێنانی بهرهیهكی كوردستانی له رۆژههڵاتی كوردستان ههرچی سووكایهتییه به هاوبیرانی دوێنێی خۆی دهكا كه له راستیدا هیچ فڕی به باسی ئازاد و بیروڕا دهربڕین نیه و تهنانهت حورمهتی قهڵهمیشی رانهگرتووه. مهسهلهی ئهساسی كه نووسهری له دین دههری كردوه، تێكۆشانی خهڵكێكی دڵسۆزه كه دهخوازن به مهبهستی ئامادهگێكی ههرچی زۆرتری هێزه سیاسیهكانی كوردستانی بن دهستی ئێران بۆ بهرهوڕووبوونهوه له بهرانبهر رووداوهكانی سیاسی ئێراندا بهرهیهك له ههموو هێز و كهسایهتییه سهربه خۆكانی سیاسی كورد پێكبێنن لهسهر ئهساسی بنهمایهكی دێموكراتیانه و دڵخوازانه دهبێ. نووسهر له پێشدا پرسیارێك دهكا ودهپرسێ:
<br />ـبهرهی كوردستانی، یهكگرتن یان كهلێن؟
<br />پاشان به شێوهیهكی زۆر ناشیانه دهڵێ ئهو بهرهیه تهنیا به مهبهستی شاردنهوهی كێشهی خوێناوی هێزه كوردیهكانه و ناویشیان وهك "حیزبی دیموكرات"ی كوردستانی ئێران و "باند مهتدی" دهبا وباسی "دوو كهس ئاوازخوێن"دهكا كه راگهیاندنیان بۆ ئهو مهبهسته بڵاو كردۆتهوه. جا نووسهر به پهله نهتیجه دهگری كه به لهبهرچاو گرتنی ئهزموونی پازده ساڵهی هێزهكانی كوردستانی باشوور چونكو بهرهكه له سهر ئهساسی "دروغ و تقلب و نعل وارونه" دامهزراوه ئهو بهرهیهش ههر به شكست رووبهڕوو دهبێ.
<br />دیاره نووسهر ئهو شێرو رێویانهی له پاراگرافی سهرهوهی نووسراوهكهیدا دههێنێتهوه ههر به مهبهستی ئهوهیه كه پێشبینی بكا ئهو بهرهیه هێشتا ساز نهكراوه بهڵام ههر له جێوه شكستی خواردوه. بهراستی پێشبینییهكی زانایهیه. ژمارهی ئهو هێزه چهپه ئێرانییانهی كه ههموو خۆیان به میراتگری بێ شهرتی ماركس دهزانن و هیچیشیان یهكتر به پیاو نازانن، له راستیدا له ژمار نایهن. كاكی نووسهر كهچڵ كهچڵ بووبایه دهرمانی سهری خۆی دهكرد! بۆچی ئهو هێزه ئولترا پێشكهوتوانهی نا "ناسیونالیست" و چهپ و ماركسیست نایهن له دهوری یهكتر كۆبنهوه و بیرێك له حاڵی خۆیان بكهنهوه. ئاخر ناسیونالیستی كورد به كوتهی ئێوه ناتوانێ یان نابێ بهرهی كوردستانی چێ بكا، دهی ئێوه بچن ئهوه هێزه چهپانهی كه وهك لهشكری شكست خواردوو ههر یهكهی له لایهكی كهوتووه كۆ بكهنهوهو ببنه سهرمهشقی خهڵكی ناسیونالست. یان خود رهنگه ناسیونالیستان ههر مافی پێكهێنانی بهرهیهكی یهكگرتوویان نهبێ. زۆرباشه، له سایه سهری ئهو رێبازهوه با ناسیونالیست و چهپ به گشتی ههرگیز یهكنهگرن جا ئهوسا با گهل و نیشتمان زهحمهتكیشانیشی دهگهڵ، به خۆشی و شادی له ژێر لوتف و كهرامهتی چهوسێنهراندا بژین. چ قهیدی دهكا سهری زڕه كۆمۆنیستان خۆش.
<br /> ئێوه بۆ خۆپشاندانێكی ئاسایی ناتوانن بۆ سهعاتێكیش بێ لهگهڵ هاوبیرانی خۆتان له شوێنێكدا كۆببنهوه بێنه كوچهوكۆڵانان، بۆیه ئێوه وكۆمپانی بهو چهشنه حهساسیهت نیشاندهدهن و كهف ههڵدهخوڕێنن. له چ سهرچاوهیهكدا هاتووه كه هێزه سیاسیهكانی به گوتهی ئێوه سهتاوسهت "ناسیونالیسێت" له توانایاندا نیه بهرهیهك ساز بكهن یان له سهر پلاتفۆڕمێكی سیاسی پێكبێن؟
<br />دیاره ئهو چهمكهش ههر هیچ فڕی به ماركسیسمهوه نیه و تهنیا ساختهی دهزگای تهبلیـغاتی فاتح و هاوبیرانییهتی. ئهوهش له ئیدوئۆلۆژی نوێنهرانی راست و شوینیستی نهتهوهی باڵا دهستی فارس سهرچاوهی گرتوه. رۆكێشی به رواڵهت ماركسیستی ناتوانێ ئهو ههڵوێستهی نووسهر بشارێتهوه. نوێنهرانی فارس زمانی حیزبهكهیان له كۆبوونهكاندا ئاوا به راشكاوی دوژمنایهتی كوردو مهسهلهی كورد ناكهن. ئاخۆ ناوێرن یان به مهسهڵهحهتی نازانن، ئهوه شتێكی تره. فاتح شێخ وهك فارس دهڵێ "كاسه داغتر از آش"ه. جا یان ئهو ئهركه له لایهن رفقاوه پێی دهسهپێندرێ یان خۆیان سهربهخۆ دهیكهن ههتا به رفقای فارس نیشان بدهن له دوژمنایهتی كوردا كهس نایگاتهوه و ئهوانیش بوختانی ناسیونالیستی لێ نادهن. له ههر حاڵهتێكدا فاتح شێخ نهخشی كهوا سوری بهر لهشكری ههیه.
<br />مهسهلهیهكی دیكه كه جێگهی خۆیهتی ئاماژهی پێ بكردرێ ئهوهیه كه نووسهر ئێدئۆلۆژی له گهڵ سیاسهت تێكهڵ كردوه. كێشهی دهسهڵات كێشهیهكی سیاسییه و پیادهكردنی ناوهڕۆكی بهرنامهی حیزبێك چ كۆمونیست یان كۆنسێرواتیڤ، لهرێگای وهدهستهێنانی ئهو دهسهڵاتهوه دیاری دهكردرێ. له سیاسهتدا خهت و نیشان كێشان یان خۆزیندانی كردن له قهفهسی حیزبایهتیدا جایز نیه بهڵام له روانگهی نووسهرهوه ههموو شتێك له پێناوی ئێدئۆلۆژی حیزبهكهیدا كۆدهبێتهوه. ئهو پرسیاره ساكاره دێته پێش كه ئایا بێتو حیزبهكهی فاتح شێخ رۆژێك له رۆژان بۆی بلوێ بهرهیهكی لهگهڵ هاوبیرانی خۆی پێكبێنێ ئاخۆ ئهوان ئهو ههله نا قۆزنهوه؟ نووسهر زۆر به متمانهوه دهڵێ؛ سیاسهتی حیزبی ئهوان ترسی له دهڵی ناسیونالیستهكانی ورد و درشتی كورد هاوێشتوه.
<br />ئهو دروشمه پێش ئهوهیكه تهنیا ههر وشهی پووك و بێ ناوهڕۆك بێ، به پێچهوانه ترس و خۆفی فاتح و هاوبیرانی له پهرهسهندنی بزووتنهوهی رزگاریخوازی كورد نیشان دهدا. دهنا ههرگیز نووسهر بهو چهشنه له سیمی ئاخری نهدهدا و ههرچی سووكایهتیه به گهلی كورد و تێكۆشهرانی بكا. ئهوانهی نووسهر به سووكی باسیان دهكا مافی خۆیانه چۆنی وهڵام دهدهنهوه. بهڵام ئهوهی لێرهدا دهبێ جهختی له سهر بكردرێ ئهوهیه كه كوتنی نێونركهی وهك "آوازخوان" له پاڵ نێوی هونهرمهندان رهزازی، نهك ههر ئهوان لهبهر چاوی خهڵك ناخا بهڵكو رێز و خۆشهویستیان له لای گهلی كورد پتر دهبێ.
<br />گهلی ههژاری كورد مخابن خاوهن ئارشیڤ نیه، بۆیه فاتح شێخ ئاوا به راشكاوی حیسابی خۆی لهگهڵ گهلی كورد پاك دهكا و پێی وایه ئهو ههڵویستهی بۆ له قهراخی لاپهڕهیهكی ئارشیڤ نانووسرێ. بهڵام با هیوادار بین كه ئیتر لهوهی به دواوه دنیا ههر بهو فێڵه نهیهته گهڕ و ههڵوێستی ئهوتۆ له گۆشهیهكدا بۆ جیلی دوایه پاشهكهوت بكردرێ. كاك فاتح شێخ به گرتنی ئهو ههڵوێسته راستهوهخۆ هاودهنگی رهشترین و كۆنهپهرسترین هێزی سهركوتگهر و داگیركهری هاوچهرخه. ئهگهر رۆژێك هاتوو ئهو ههڵوێستی خۆی به سوودی گهلی كورد گۆڕی، دهبێ چۆن له رووی ههڵبێ كه لهو گهله بێبهشه داوای لێبوردن بكا. فاتح شێخ له كۆتاییدا دهڵێ، كۆمونیستهكان بڕیاری رووخاندنی رژیمی ئێرانیان داوه و ئهویش دهبێ بزانێ كه رۆڵهكانی گهلی كوردیش بڕیاریان داوه كه ههتا ئازادی و سهربهخۆیی كوردستان نهسرهون.
<br />نووسینی ئهو چهند دێڕه له لایهن نووسهرهوه تهنیا به ههست و پهرپرسایهتی شهخسی خۆی كراوه و نووسهر سهر به هیچ هێزێكی سیاسی نیه.
<br />
<br />قاسم رهیانی
<br />
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-106529253214366242?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1064784672299833082003-09-28T23:31:00.000+02:002003-09-28T23:31:12.160+02:00 ههر لهو وهختهوه ئهم جیهانه پان و بهرینه لهبهر چاوی جهماوهر بۆته گوند، ئاڵوگۆڕیش بهسهر ژیانی حهمهی مێردم داهاتووه. ههرئهوهندهی چوار قوڕنهی دنیا لێك نزیك بۆتهوه من و تاقه مێردهكهشم لێك دوور بووینهوه. جاری جاران حهمه پیاوی نێو پیاوان بوو، له فكری كار و كاسپی و ژن و منداڵی خۆی دابوو و كاری به كاری كهس نهبوو، وهدوای قسهو قسهلۆكان نهدهكهوت. ههركه دهمویست باسی دهروجیرانێك بكهم یان ئاگاداری ههست و خوستێك بم، به خۆشی و ناخۆشی نهسیحهتی دهكردم و دهیكوت:
<br />-لهم دنیا ههزار به ههزارهدا دهبێ دهست به كڵاوی خۆت بگری با نهیبا،
<br />یان دهیكوت؛ - تۆ نابێ به دابی ژنی بێسهواد و پڕ وپیرێژنان بجووڵێیهوه تۆ دهبێ مۆدێڕن بی، به كلاس بی، تۆ دهبێ...
<br />ئهم قسانهی حهمه تهواوی هی ئهو زهمان بووكه دنیا زڵ بوو و حهمه چكۆڵه، هی ئهو زهمان بوو، كه دنیا دنیا بوو نهك گوندی * كێچاوا*.
<br />حهمه كێچی ده كهوڵی كهوتووه و به كۆخین و پشمینی یهكه یهكهی ئاوایی ههڵدهبهزێتهوه و تهنانهت زۆر جاران پشوی سوار دهبێ. ههڵسوكهوتی حمهم ههر وهك ههڵسوكهوتی خات دوڵبهری رهحمهتی دراوسێمان دێته بهرچاو كه كاری به كاری عالهمێ بوو، بهڵام حهمه به خۆی دهڵێ، پۆست مۆدێڕن.
<br />ههرچی پهزمهندهی ههمانبوو دای ماهواره و كامپییۆتر و ئینتێرنێتی پێكڕی، بهجێگهی تاكه كاروكاسپی پێشووی چهند پیشهی تازهی دهستپێكرد، شهو و رۆژ خهریك بوو، حهوتووی تێوهرنهسووڕا حهمه بوو به لێكوڵێنهر، راوێژكار، كۆمهڵناس، چاوهدێری سیاسی، نووسهر، شاعیر، رهخنهگر، مامۆستا، رۆژنامهوان، ههواڵنێر...
<br />حهمهكهم ئهونده پڕكار بوو كه دهرفهتی هیچی نبوو، سوێندهكه نانیشم به دمێوه دهكرد. شهوانه وهختی نوستنێ لهبهری دهپاڕامهوه بێ و بنوێ كه ئهوه نیوهشهوه! له وهڵامدا دهیگوت:
<br />- بڕۆ بۆخۆت بنو. نیوهشهوی چی، ئهوه لهوسهری ئاوایی نیوهڕۆیه، وهختی شاتهیه!
<br />هیچم لهگهڵ پێنهدهكرا فێری شاتهشاتیش ببوو. چهند شێخ و مهلا چووم ویروسێكم بۆ بنووسن تا ئهو فێعلانهی لێ دووربێتهوه، بهلام فایدهی نهبوو. ئهو حهمهی كه مێشی لهبهردمی ههڵنهدهفڕی ئێستێ لێم ببوو به دوازده عیلم. منیش له داخانی چوومه بازار و ئهو شتانهی كه له كێچاوا ببوو به مۆد، له تلێفون دهستی را بگره ههتاكوو ماهواره و هێتووهوتی تر به قهرز و فهرز كڕیم و هاتمهوه ماڵێ. ههوهڵ له رادیۆ را كه یادگاری دهورانی جیهانی بوو دهستم پێكرد. رادیۆم ههڵكرد، راوێژكارێك قسهی دهكرد، زۆرم ههوڵ دا شتێكی تێبگهم بهڵام هیچی تێنهگهیشتم. له ئاخردا بهڕێوهبهری بهرنامه وێڕای سپاس له راوێژكار گوتی:
<br />- ههرچهند باسهكه زۆر قورس و قوڵبوو، بهڵام ئێوه توانیتان زۆر به هاسانی لایهنه تاریكهكانمان بۆ روون بكهنهوه، ههربۆیه هیوادارین له داهاتوودا له زانستی خۆت بێبهشمان نهكهی.
<br />وێڕای كوژاندنهوهی رادیۆ زانیم كه ئهوه ههر منم به قهرا تورێكی تێنهگهیشتم....
<br />تلویزیونم ههڵكرد و بردمهسهر كاناڵێكی ئاسمانی خۆماڵی. به خۆشێوه بهرنامهی هونهری گۆرانی و موسیقا بوو. گۆرانیبێژێك كه دهنگێكی نوساو و لوتێكی گیراوی ههبوو به ههموو هێز و تواناوه دهخۆی دهنووسی تاكوو نوزهیكی لێدهربێ. زۆر پیس خهریكی چڕین بوو. دوای چڕین بهڕێوهبهری بهرنامه ماندوو نهبوونی لێكرد و گوتی:
<br />- بهراستی ئهم دهنگه بهتوانایه و ئهم شێعره به هێزانه موی لهش راست دهكهنهوه. شهرته، شوورهیی نهبایه هۆڕهۆڕ دهگریام. ئێستێ بڵێ بزانم چۆن ههستت به توانایی دهنگت كرد و له كهیهوه دهستت به چڕین كردووه:
<br />- وهڵاهی درۆ نهبێ، به شاهیدی زۆران كه ئێستێ هیچیان نهماون، بهر له بهزار داهاتنی وشهی دایه و بابه گۆرانی چڕینم دهستپێكردووه...
<br />بهرێوهبهری بهرنامه قسهی پێبڕی و گووتی:
<br />- بهڵێ، له قهدیمهوه گوتوویان ئهم چهشنه دهنگ خۆشانه دهگهڕێنهوه سهر توخم و تۆی بولبولی! یانی دهڵێن بولبول و دایكیان ئاوا...
<br />- بهلێ، ئێمه مانهند ئهم جیاوازێمان لهگهڵ ئهو بهشهرانهی كه له نهسلی مهیموونین ههیه.
<br />وهبیر دایكه بێدهسهڵاتهكهی خۆم كهوتمهوه، كه ئهوهشی لهدهست نههات.
<br />چوومه سهر كاناڵێكی تری خۆماڵی، رهوشی ههوای نیشاندهدا، سهرماوسۆڵ ئوروپای داگرتبوو. بهدوای رهوشی ههوا، كاتی بڵاوكردنهوهی ههواڵهكان و دهنگوباس بوو. له ههواڵهكاندا، خۆپیشاندانێكی له یهكێك له وهڵاتانی سكاندیناویا نیشاندا كه خۆپێشاندهرهكان ههموو جلكی هاوینیان لهبهر دابوو. دوای ههواڵاكان بهرنامهی *بۆ بوو و چۆن بوو* دهستی پێكرد. له بهرنامهكهدا لهگهڵ چهند چاوهدێڕی سیاسی و كۆمهڵناس وتووێژ دهكرا له قسهكانیان را زانیم ئاگایان له چی ههیه و له چی نییه. گاڕانیان به پانهوه بردبوو، ئهوان له مانگا بهڵهك دهگهڕان.
<br />به سهرشێواوی و پهژارهوه چوومه سهردانی كاناڵێكی تری ئاسمانی خۆماڵی. دیتم ئاگاداری به دوای ئاگاداری و بانگهواز به دوای بانگهواز بڵاودهكرێتهوه و داوا له نیشتمانپهروهران دهكرێ كه له ههر كۆی كێچاوان، سبهی دژ به گورگه گورینهی بێ ناموس و بێ چاوهڕوو خۆپیشاندان سازكهن و بچنه بهردهگایی و ئهوی خراپه پێبكهین كه جارێكی تر جورئهت نهكا به چاوی سوك و تهماحهوه لێمان نزیك بێتهوه و باسمان بكا.
<br />بانگهوازهكهم زۆر به دڵ بوو و بڕیارم دا له خۆ پێشاندانهكه بهشداری بكهم و ههر نهبێ به دڵی خۆم دوو جنێوان بدهم. وردهورده ههستم به شعوری گوندایتی دهكرد. بهیانی خۆم گهیانده خۆپێشاندانهكه جهماوهرێكی زۆر كۆببونهوه. جارێ هێشتا به دڵی خۆم دوو جنێوم نهدابوو كه هاواریان كرد:
<br />- تكایه، بڵاوهی كهن، ئێمه به ناوی خهڵك یانی به ناوی ئێوه چپكه گۆڵ و نامهی راوهستاویمان بهرده خزمهت بهرێزان. ههرچهند دهرگایان لێنهكردینهوه، بڵام ئێمه ئهرك و ههستی پاكی خۆمانمان له پشت دهرگا نیشاندان.
<br />عهقڵم مهبهستی كارهكهیانی نهبڕی، به دڵ له ژێڵاهاتن هاتمهوه ماڵێ. حهمه له ماڵێ بوو، نهقڵهكهم بۆ گێراوه. زۆری پێتێكچوو. دوایی گوتی:
<br />- بزانه ئهمشۆ لهسهر شاشهی تلویزیون چ رهخنهیكیان لێدهگرم، ههتا ئهوان بن و جارێكیتر كاری ئاوا نهكهنهوه.
<br />له دڵی خۆم دا گووتم؛ ههر خۆم به قوربانت بم، بوێر گیان! پاشان لێم پرسی:
<br />- دهی حهمه گیان، چیان پێدهڵێی؟
<br />-پێیاندهڵێم، كۆی كارهكهیان ههڵه بووه! ئهوان دهبوایه تهواو به رهسمی رهسنی خۆمان جووڵابانهوه، ئهوان دهبوایه لهگهڵ چهپكه گوڵ و نامهكه، تێغبهند و گوللهبهندی حهزرهتی غهوس و خاكی مهرقهدی وهیسهلقهرهنی ماهیدهشتێ و جێ پهنچه چل سوارهی غهیب و... یان دانابا و...
<br /> <div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-106478467229983308?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1064578094026620142003-09-26T14:08:00.000+02:002003-09-26T18:06:57.696+02:00نیشتمانی من
<br />نه باشوره
<br />نه باكوره
<br />نه رۆژههڵاته
<br />نه رۆژئاوا
<br />نیشتمانی من كوردستانه
<br />كوردستانی من
<br />خۆره، ڕۆژه، ههتاوه، تاوه
<br />كه چل میلێون ئهستێره دهوری داوه
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-106457809402662014?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1064251255133521832003-09-22T19:20:00.000+02:002003-09-22T19:20:54.970+02:00پێشكێش به شوڤینیستی كارگهری و مهن كورتهكانی
<br />
<br /> *یوئان یوئان* قهومێكی موتهجاوزی وهحشی بوون كه له سهحرای ئوزك و قهراغهكانی وڵگا دهژیان. به هۆی وهحشیگهری و بێرهحمی، دراوسێكانیان وهلهرزه خستبوو. كهس به دروستی نازانێ ئهو قهومه له كوێوه هات و چۆن له ناو چوو. قهومی یوئان یوئان ئهم سڕهیان دۆزیبۆوه كه چۆن زهینی ئینسان له كاربخهن و عهقڵ و شعوری لێ بستێنن. ئهوان ئهم بهڵایهیان به سهر دیلهكانیان دا دههێنا. بۆ ئهم كاره دهست وپێی ئهسیرهكانیان دهبهستهوه و سهرتاشیان دههێنا كه سهری ئهسیرهكان له بنهوه بتاشێی و لوس لوسی بكا. له ههمان كاتدا چهند دهباغی لێهاتوو، وشترێكی یهك دووساڵهیان دهكوشتهوه و و پێسته ئهستوور و شۆڕ بووهكهی ملی وشترهكهیان كهوڵ دهكرد، دروست به ئهندازرهی سهری ئهسیرهكه قالبیان بۆ ساز دهكرد و له سهریان دهگرت، ههروهك دهست و لاقی شكاو له گێچ بگرن. ئهسیرهكانیان ئاوا لێدهكرد تاكوو *مهن كورت *یان لێی سازبكهن.
<br />
<br />پێستی وشترهكه به سهری ئهسیرهكهوه وردهورده ویشك ههڵدهگهڕا چكۆڵهتر و تهنگتر دهبووه و سهری دیلهكهی مهنگهنه دهكرد و مێشكی دهگوشی. له لایهكیترهوه دوای چهند رۆژان تووكی سهری دیلهكه دهستی به درێژ بوونهوه دهكرد، چون جێگای تووكه سهرهكه ئهوهنده تهنگ بوو تووكهكان دهشكانهوه و دهچوونهوه ناو پێستی سهری. بهم شێوه مهن كورتی بێنهوا عهقڵی له دهست دهدا و له شعور بێبهش و له خۆی بێخهبهر دهبوو، نهیدهزانی هی كام قهوم و تهبارێكه. ناوی خۆی و دایك و بابی نهدهزانی و هیچ ئاگادار نهبوو چ بهڵایكی بهسهری هاتووه. مهن كورت نهیدهتوانی رابردووی خۆی بێتهوه بیر. مهن كورت مرۆڤێكی بێ حافیزه و دوور له ئاقڵ و ماریفهت بوو. تهنانهت نزیكترین كهسی مهن كورت پێی باشتر بوو ئهو له بیرخۆی بهرێتهوه، تاكوو ههوڵ بدا و بیباتهوه ماڵ، چوون لهگهڵ ئیسانێكی به رهواڵهت زیندوو بهڵام له راستیدا بێروح بهرهوڕوو دهبوو ههر بۆیهش كهس له فیكری ئهوهدا نهبوو مهن كورتهكان بهرێتهوه ماڵێ. تهنیا جارێك دایكێك وهدوای كوڕهكهی دهكهوهێ كه كردبوویانه مهن كورت و ئهویش بهدهستی كورهكهی خۆی دهكوژرێ.
<br />
<br /> بهڵام مهن كورت بۆ خاوهنهكهی كۆیلهیهكی پڕبهها بوو، بارتهقای دوو كۆیلهی ئاسایی به نرختر بوو و خۆێنی سێ بهرامبهری مرۆڤێكی ئازاد بوو. مهن كورت نهیدهزانی خۆی له خۆی دووربۆتهوه. بۆ خاوهنهكهی وهك سهگێكی به وهفا بوو و قسهی كهسی تری نهدهبیست، تهنیا ئاواتی تێربوونی سگی بوو و بێجگه لهوهش فكری له هیچ شتێكیتر نهدهكردهوه. بۆ پارویهك نان پیسترین كاری دهكرد و به ئیشارهی خاوهنهكهی خۆی له ئاو و ئاگر دههاویشت.
<br />
<br />جیاوازی نێوان ئهسیری ئاسایی و مهن كورت ئهوهیه، كه ئهسیری ئاسایی ئامادهیه سهری له لهشی جیاكهنهوه بهڵام عهقڵ و شعوری لێ نهستێنن، ئهگهر ئهسیرێك مهحكوم به مهرگیش بكرێ دڵی بهوه خۆشه تا ساتی مردن له *من*ی خۆی جیا نابێتهوه.
<br />
<br />سهرچاوه: رۆژێك به درێژایی سهد ساڵ
<br />
<br />له نوسینی: چهنگیز ئایتماتۆف
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-106425125513352183?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1063701789550650552003-09-16T18:59:00.000+02:002003-09-16T19:03:07.000+02:00ئه وه نده مه پرسه:
<br />ـ"ئه تۆ كێی؟"
<br />-من
<br />
<br />له كێو گه وره تر
<br />له مێروو بچووكتر
<br />
<br />له هه تاو گه رمتر
<br />له سه هۆڵ ساردتر
<br />
<br />له گوڵاو بۆن خۆشتر
<br />له بۆ دڕن ناخۆشتر
<br />
<br />له ئه وین به تینتر
<br />له مردوو سڕتر
<br />
<br />له سوقڕات حه كیمتر
<br />له گێل گێژتر
<br />
<br />له لاسار نه سره وتووتر
<br />له ته پلۆس سستتر
<br />
<br />له شه رم شه رمنتر
<br />له سۆنه سواوترم
<br />
<br />پاشایای بێ تانجم
<br />شێخی بێ ده روێشم
<br />
<br />له لاوه بینه رێكم
<br />له مه یداندا كه ڵێكم
<br />
<br />له ده ریا شێتتر
<br />له گۆم مه ندترم
<br />
<br />خاكی به ر پێی یارم
<br />چه قڵی چاوی دوژمنم
<br />
<br />تا كه ی بڵێم ئه من كێم
<br />له كوێ هاتووم خه ڵكی كوێم
<br />
<br />چاوێك به خۆت دابێنێ
<br />ده بینی من هه روه ك تۆم
<br />
<br />
<br /> مه رزه ( مه رزه جه وانمه رد قه ره داغی)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-106370178955065055?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-5592561.post-1062623178491262462003-09-03T23:06:00.000+02:002003-09-03T23:06:18.530+02:00.......<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5592561-106262317849126246?l=merze.blogspot.com' alt='' /></div>merzehttp://www.blogger.com/profile/18369612695689351649noreply@blogger.com